27 از 100، نمره ایران از نظر فساد شهری در جهان؛ در نشست «ریشه های فساد شهری» مطرح شد: اعتماد مردم به شهرداری پایین است | شفقنا زندگی
   چهارشنبه، 27 مهر، 1395
       

27 از 100، نمره ایران از نظر فساد شهری در جهان؛ در نشست «ریشه های فساد شهری» مطرح شد: اعتماد مردم به شهرداری پایین است



download-2

شفقنا زندگی- نشست «ریشه های فساد شهری» با حضور اساتید دانشگاه و کارشناسان پیرامون موضوعاتی چون اقتصاد سیاسی فساد شهری، فساد قانونی در مدیریت شهری، جامعه شناسی فساد شهری و برج سیستانیکا روایت یک تخلف شهری  برگزار شد.

به گزارش خبرنگار شفقنا زندگی، محمود کاشانی عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی بیان کرد: متاسفانه پایتخت کشور و شهرهای مهم ایران گرفتار پدیده شومی هستند که این پدیده زندگی انسانی را دور از دسترس ایرانیان قرار داده، در همین حال یک سکوت خبری مطلق در این زمینه وجود دارد و رسانه ها به ویژه صداو سیما سرپوش کاملی بر رویدادهای شهرداری تهران گذاشته اند.

کاشانی: قاعده منع اشراف زیربنای فقهی دارد

وی افزود: کشور ما دارای تمدن کهنی است و شهرنشینی در ایران سابقه طولانی دارد. در گذشته  ساختمان سازی و شهرنشینی قواعدی داشته که یکی از آنها قاعده منع اشراف بوده به این معنی که ساختمان ها باید در ارتفاع برابری ساخته می شدند تا اهالی خانه ها به خانه یکدیگر اشراف نداشته باشند. این قاعده زیربنای حقوقی و فقهی دارد و با گذشت زمان در کشورهای اروپایی و آمریکایی به رسمیت شناخته شد. بنابراین در سال 1815 دیوان عالی آمریکا برابری ارتفاع ساختمان ها و خطوط عقب نشینی را تصویب کرد. این قواعد جزو قواعد نظم عمومی محسوب شد.

کاشانی ادامه داد: این قواعد در کشورهای اروپایی نیز از 200 سال پیش به کار گرفته شده است. اما در ایران پس از مشروطیت وارد کشور شد و اولین گامی که در این زمینه برداشته شد تاسیس بلدیه همزمان با تصویب متمم قانون اساسی مشروطیت  بود. در آن سال ها شورای عالی شهرسازی نیز تاسیس شد. این شورا از 10 وزیر تشکیل می شد که هرکدام نقشی داشتند؛ وزیر مسکن، وزیرکشور، وزیر اقتصاد، وزیر نیرو، وزیر دفاع، وزیر کشاورزی، وزیر فرهنگ، رییس سازمان برنامه و بودجه، رییس سازمان میراث فرهنگی، رییس سازمان محیط زیست و نماینده ای از طرف مجلس از جمله این افراد هستند.

قوانین شهرسازی برای حفظ حقوق مالکانه افراد است

این منتقد فساد شهری عنوان کرد:  در 1335 مقرراتی به عنوان طرح جامع شهری تصویب شد که همراه با طرح تفصیلی، مقررات شهرسازی را تشکیل می‌ دهند. در سال 1349 رژیم گذشته با بهره گیری از مهندسان ایرانی و فرانسوی نخستین طرح جامع را در تهران و شمران تصویب کرد. اگر این طرح از سال 1369 تا امروز اجرا شده بود اکنون شهرهای ایران با شهرهای اروپایی برابری می کرد.

وی اظهار داشت: در کشورهای پیشرفته، قوانین شهرسازی برای حفظ حقوق مالکانه ساکنان شهر است که حق مالکیت در تمام نظام‌های حقوقی به رسمیت شناخته شده است. براساس این حق هر کس میر‌تواند ساختمان بسازد اما باید ارتفاع ساختمان از حد تعیین شده در طرح جامع بالا نرود. همچنین اگر به فردی براساس طرح جامع اجازه ساخت دو طبقه را دادند وی حق دارد همسایه‌ها را الزام کند تا بیش از دو طبقه نسازند که این حق برخورداری از نور آفتاب و جریان هوا را به همه می‌ دهد.

کاهش بزهکاری از طریق کنترل جمعیت

کاشانی تاکید کرد: به عبارت دیگر مهمترین ویژگی مقررات شهرسازی که در طرح جامع و تفصیلی پیش بینی شده دفاع از حقوق مالکانه شهری است. ویژگی دیگر این قوانین حفظ نظم شهرهاست. مهمترین دلیل تصویب مقررات شهرسازی کنترل جمعیت است. شهر باید جمعیت متوزان و محدود داشته باشد چون منبع آب محدود است. وقتی جمعیت کنترل شود آب و هوا تامین می شود، ترافیک محدود می شود، بهره بری یکسان به وجود می آید و از بزهکاری نیز جلوگیری می شود.

این حقوقدان با اشاره به انتخاب کرباسچی به عنوان شهردار تهران گفت: این فرد کمترین صلاحیتی برای اداره شهر نداشت و کلید جنایت هولناکی را در تهران رقم زد که عبارت بود از چوب حراج زدن به مقررات شهرسازی برای کسب درآمد. کرباسچی در زمان شهرداری خود با افتخار اعلام کرد که درآمد شهر تهران در سال 1368 سالانه 6 میلیارد  تومان بوده در حالی که این میزان در سال 75 به 200 میلیارد تومان رسیده است. او این موضوع را افتخاری برای خود می دانست  در حالی که این افزایش درآمد حاصل تراکم فروشی بوده است. فروش تراکم یعنی چوب حراج زدن به حقوق مالکانه مردم، نظم، امنیت ساکنان تهران و در نهایت امنیت ملی کشور. متاسفانه وضعیت فعلی کشور نیز این گونه است و قوه قضاییه از این کار جلوگیری نمی کند.

او خاطرنشان کرد: در سال های 94،93 و 95 این میزان درآمد حاصل از تراکم فروشی به 10 هزار میلیارد تومان رسیده است. مدیریت در تهران پایبند به هیچ قاعده ای نیست. در سال های 1286 تا 1369 هیچ یک از شهرداران جرات نداشتند یک متر تراکم بفروشند چون کوچکترین تخلف پیگیری می شد. از سال 69 تا امروز این پدیده فساد انگیز در تهران، شمیران و ری به وجود آمده و برای شهرهای دیگر نیز الگو شده و پیامدهایی چون آلودگی هوا را به دنبال داشته است.

این استاد دانشگاه بیان کرد: امروز آمار بزهکاری افزایش پیدا کرده چرا که جمعیت تهران 10 میلیون نفر شده و چند میلیون نفر هم حاشیه نشین دارد، بنابراین این حجم از جمعیت را هیچ قدرت و ابر قدرتی نمی تواند اداره کند. بیشتر شهرهای ایران اکنون گرفتار تراکم فروشی هستند و وزیر مسکن از آن به عنوان شهر فروشی یاد کرده اما متاسفانه کسی نیست که جلوی آن را بگیرد.

جاجرمی: فساد بزرگ، خطرناک ترین نوع فساد

حسین ایمانی جاجرمی، دانشیار گروه مطالعات توسعه دانشکده علوم اجتماعی تهران عنوان کرد: پایتخت اهمیت زیادی دارد و اکنون وضعیت آن بحرانی است.

او در تعریف فساد نیز گفت: فساد یعنی خلاف خطی مشی عمومی کشور حرکت کردن، سو استفاده از مقام و تصمیمات خلاف قوانین گرفتن.

این استاد دانشگاه انواع فساد را به خرد، سازمان یافته و بزرگ تقسیم بندی کرد و توضیح داد: فساد خرد شامل رشوه کارمندان می شود. در فساد سازمان یافته بقای نظام ها به وجود فساد بستگی پیدا می کند و برای کشورهای در حال توسعه گفته می شود که فساد همانند روغنی است که چرخ های آن را نرم می کند. اما خطرناک ترین نوع فساد، فساد بزرگ است یعنی مسئولان در قراردادهای ملی دچار فساد می شوند کما اینکه در حاکمیت پهلوی این را تجربه کردیم.

رتبه فساد ایران در جهان 135 است

این عضو کمیته تخصصی معماری شهر گفت: سازمان شفافیت بین الملل هر سال  گزارشی از فساد منتشر می کند که طبق آن هر کشوری نمره اش به 100 نزدیک باشد یعنی کمتر دچار فساد شده  و هر چه به سمت صفر نزدیک شود یعنی در آن کشور فساد به صورت گسترده ای وجود دارد. بر اساس گزارش این سازمان در سال 2015 ایران بین 168 کشور رتبه 135 و نمره 27 را کسب کرده است.

رتبه اول مدارس در کسب اعتماد مردم

او  همچنین با اشاره به انجام یک پژوهش ملی در مورد اعتماد سازی و شرکت بیش از 12 هزار نفر در آن  خاطرنشان کرد:  در مورد اعتماد به سازمان ها  شهرداری از بین 23 سازمان رتبه 19 را داراست و این نشان می دهد که شهرداری در ایران از سازمان هایی است که اعتماد عمومی به آن کم است و قبل از انقلاب نیز همینطور بوده است. در این شاخص مدارس، پایگاه های بسیج و بانک ها  به ترتیب در رتبه اول تا سوم قرار دارند و احزاب و تشکل های سیاسی، تجار و بازاریان و بنگاه های معاملات ملکی در سه رتبه آخر جای گرفته اند.

این عضو هیئت مدیره انجمن جامعه شناسی ایران ادامه داد: در شاخص مشارکت و کمک به سازمان ها توسط مردم، 31.5 درصد  گزینه های کم و خیلی کم، 43.3 درصد گزینه تا حدودی و 25.1  درصد گزینه های زیاد و خیلی زیاد را انتخاب کردند. رتبه شهرداری از میان 16 سازمان در این شاخص 14 است.

جاجرمی افزود: در میان مشاغل، بالاترین میزان اعتماد به معلمان و سپس استادان دانشگاه و پزشکان ابراز شده است. رتبه مدیران و مسئولان دولتی در این شاخص 11 و 13 است. در رابطه با شاخص ویژگی های مسئولان نیز که ویژگی دروغگویی مورد بررسی قرار گرفت، 23.9 درصد گزینه های کم و خیلی کم، 36.9 درصد گزینه تا حدودی و 39.9 درصد گزینه های زیاد و خیلی زیاد را انتخاب کردند و این نشان می دهد که از هر 10 نفر 4 نفر اعتقاد دارند که مسئولان دروغگو هستند.

این استاد دانشگاه گفت: در رابطه با شاخص عمل به قول و وعده 12.1 درصد، درمورد پاسخگویی مسئولان، 10.3 درصد، در مورد سو استفاده از مقام، 4603 درصد و در رابطه با پایبندی به قانون 18.8 درصد از افراد گزینه های زیاد و خیلی زیاد را انتخاب کردند.

شهرداری و امپراطوری رسانه ای آن

او در بخشی دیگر از صحبت های خود به خدمات مثبت شهرداری اشاره و عنوان کرد:  یکی از خدمات این نهاد تولید دانش شهری است که نمی توان آن را انکار کرد و از معدود سازمان هایی بود که بحث ارزیابی اجتماعی اقدامات مداخله را شروع و حمایت کرد که تا حدودی به کار گرفت. بعد از سال 1370 شهرداری تهران به یک دستگاه قدرتمند تبدیل شد. در حال حاضر از بزرگترین کارفرمایان و بازیگران  عرصه فرهنگی هنری  و جریان ساخت و ساز است  به طوری که اکنون حدود 60 هزار نفر در شهرداری کار می کنند. شهرداری یک امپراطوری رسانه ای دارد که نشان می دهد به سمت یک شهرداری قدرتمند حرکت کردیم. تا قبل از دهه 70 شهرداران کم اثر بودند اما امروز شهردار تهران می تواند تنه به تنه رییس جمهور بزند و شرایط به گونه ای شده که گروه های سیاسی مختلف برای تصرف مدیریت شهری با هم به رقابت می پردازند.

جاجرمی در پایان صحبت های خود به دو شعار شهرداری یعنی تبدیل سازمان خدماتی به نهاد اجتماعی و مسئله تولید درآمد نیز اشاره کرد و گفت: ما نتوانستیم مشارکت مردم را داشته باشیم اما از طریق تراکم فروشی درآمد بالا کسب کردیم که باعث ضربه خوردن به مشروعیت مدیریت شهری شده است. فساد با کیفیت حکمرانی در ارتباط است اگر فساد زیاد شود کیفیت حکمرانی هم پایین می آید. فساد هزینه های ساخت و ساز را به شکل غیر واقعی افزایش می دهد.

یزدانی: فساد در مدیریت شهری فقط در سطح شهرداری رخ نمی دهد

فردین یزدانی کارشناس ارشد اقتصاد و مدیر علمی جامع طرح مسکن در این نشست بیان کرد: ریشه اصلی فساد را باید قدرتمند شدن نهادهای محلی ، مدیریت شهری و شکل گیری رژیم سیاست شهری دانست. فساد در مدیریت شهری فقط در سطح شهرداری رخ نمی دهد.

وی افزود: در زمان کرباسچی رویکرد دولت حرکت به سمت نوعی نئولیبرالیسم اقتصادی بود لذا در این رویکرد نظری فساد اساسا چیز بدی تلقی نمی شود. اعتقاد کرباسچی این بود  که به جای اینکه از مردم مالیات بگیرد بهتر است با چند املاک و مستغلاتی بزرگ کار کند  و با اعطای رانت به آنها شهر را اداره کند.

یزدانی خاطرنشان کرد: رویکرد اقتصادی بازار گرا ریشه اصلی همه این بلاهاست.ما شبکه ای از نظام مدیریتی داریم  که به وسیله دستگاه حاکمیت ایجاد شده و درآمدش وابسته به زمین است در چنین شرایطی طبیعی است که دچار فساد می شویم. در حال حاضر رانت جویی متکثر در شهرهای ایران وجود دارد.

جعفری: در بافت های فرسوده دچار زلزله اجتماعی شدیم

جعفری نماینده شهرداری در این نشست نیز بیان کرد: به گفته دکتر قالیباف ما دو زلزله در تهران داریم که امیدواریم زلزله دوم آن محقق نشود. اولین زلزله، زلزله اجتماعی است که در بافت های فرسوده این زلزله رخ داده است و امروزه شاهد تبعات و ناهنجاری های بسیاری در این مناطق هستیم و دومین زلزله، زلزله طبیعی است که امیدواریم هیچ وقت رخ ندهد.

وی افزود: اگر در حوزه بافت های فرسوده، در مناطق مختلف قدم بزنیم متوجه یک ضرورت می شویم؛ ضرورت پرداختن به مساله مدیریت نوسازی و مدل و الگویی برای نوسازی بافت های فرسوده. ما به مدیریت نوسازی ورود کردیم و می توانیم ادعا کنیم این فضا مطالعه شده است.

شهردار سابق منطقه 9  به پروژه سیستانیکا در محله هاشمی تهران اشاره کرد و اظهار داشت: سیستانیکا پروژه ای است که چند خصوصیت دارد که منحصر به فرد است زمانی که در کمیسیون ماده 5 حاضر شدم و مصوبه این ماده را خواندم متوجه شدم چنین پروژه ای تا کنون در کمیسیون ماده 5 مطرح نشده بود. اعضای کمیسیون نیز معتقد بودند این پروژه در خاورمیانه بی نظیر است. یکی از ابعادش این است که 83 پلاک درقالب  150 واحد فرسوده تجمیع می شده است.

انتهای پیام

 

   
Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /home/life/public_html/wp-content/themes/shafaqna/single.php on line 48

بانک آینده

آخرین اخبار