سیلی سرخ بر این صورتک های سیاه/ برای چندرغاز پول سیاه مردم شدم: یک روز از زندگی «حاجی فیروز» شهر ما




۶ غذای ضد پیری رابشناسید

تاثیرات خوردن میوه قبل از خواب

فست فودهای سالم مخصوص نوروز

ساعتی که سکوت شب را می‌شکند

عکس/ پیدا شدن مار در هواپیمای مسافربری

ساعتی که اگر تنظیم شود، نوروز پربارتر خواهد شد

عکس/ پرطرفدارترین هوادار ایران در دوحه

رستوران زير دريا در بوليوي/ عكس

سلفی بازیگر زن با تمساح

عكس/ معماری منحصر به فرد کتابخانه ونسلا در نروژ

نمره خطر ابتلا به آلزايمر را پيش بيني كنيد

تصويري رويايي از منطقه توریستی سرولات، چابکسر، گیلان

نمایی زیبا از دریاچه و سد بند دره بیرجند

بازيگري كه پوست ميوه ها را از كف خيابان جمع مي كند/ عكس

عكس/ بی‌نظیرترین پل معلق خاورمیانه؛ مشکین شهر، اردبیل

نمايي فوق العاده از شفق قطبي

تصويري ديدني از يك گياه سمي جهان

عکس/ جستجو برای یافتن زمرد سبز‎

تصاویر / جشن نوروز در باکو

چرا انبه،بمب ویتامین است؟

نمایی زیبا از باداب سورت از جاذبه هاى کم‌نظیر در جهان/ عکس

تصویری خیره‌کننده از یک "کمان مه"

تصاویر / آبشار آشویل در کارولینای شمالی

نقشه نوروز در جهان

خیره کننده ترین بناهای معماری دنیا

عکس/ ساخت جاده چالوس 80 سال پیش

تکنیک های حرفه ای برای چیدن میز شام

20 هزار عروسک در یک اطاق/ عکس

عکس/ ساحل زیبای نای‌بند

اتوبانی ترسناک و مهیج در نروژ/ عکس

علت مور مور شدن بدن چیست ؟

ارتباط از دست دادن حس بویایی و مرگ زودهنگام

فلسفه صله رحم در زیست مسلمانی در گفت وگو با دکتر صدیقه مقدم: دید و بازدیدهای نوروزی تا رفع گرفتاری خویشاوندان ارتقا یابد

شاه کلیدی برای جنگ با پوکی استخوان

تصاویری از اهالی قلم در کنار سفره هفت‌سین‌ 96

نشانه‌هایی که از بروز مشکل در کلیه حکایت دارند

آشنایی با بیماری سیروز کبدی

اينترنت و فضاي مجازي به كمك درمان پرفشاري خون مي آيد

اگر این نشانه ها را دارید، ویتامین بخورید

ترافیک سنگین جاده چالوس+تصاویر

تصاویر / معدن زمرد در کلمبیا

کاریکاتور/تحویل نگرفتن مرکل

این دختران بر پدران سیاستمدار خود نفوذ دارند+ تصاویر

یک روز در کاخ گلستان/ تصاویر

شکوفه های بهاری تهران +تصاویر

عکس/ گردشگران نوروزی در ارگ بم و کاریز کیش

عکس/ سفره های هفت سین 1396

آیا گرم شدن زمین در کوتاه شدن قد تاثیر دارد؟

عوامل سلامت سالمندان

کلید رشد سرطان کشف شد

شهر زیبای لیسبون پایتخت پرتغال+تصاویر

راه مقابله با آلرژی فصلی

عکس/ تمرین ملی‌پوشان فوتبال در هتل

عکس نوروزی دختر جوان ایرانی که سی ان ان منتشر کرد

لحظه تحویل سال در تخت جمشید و حافظیه/ عکس

بارش برف در گردنه حیران

عکس/ قد بلندترین انسان شناخته شده!

زائران ایرانی در لحظات تحویل سال نو در نجف/ عکس

تصویری جالب از روباه پرنده‌

تبریک رسمی اینستاگرام به مناسبت عید نوروز

چگونه در باران رانندگي کنيم؟

تصویر: ترانه عليدوستى در نمايى از سريال "شهرزاد ٢"

تبريك متفاوت الناز شاكردوست براى سال نو

موانع و مصادیق صله رحم در جامعه در گفت وگو با حجت الاسلام شریعتمداری: دید وبازدیدهای خانوادگی با کمک ظرفیت های ملی و دینی احیا می شود

رکورد بلندترین موی سر در جهان متعلق به این زن است/ عکس

آب و هوا؛ عاملی مهم در تعیین اندازه بینی‎

دوست داشتن تاوان دارد/حرف های مهناز افشار دباره ازدواجش+فیلم

لوکس ترین چادرهای مسافرتی با امکانات هتل 5 ستاره+تصاویر

سونامی در بوشهر/تصاویر

عکس/ اولین خدام رسمی بانو آستان قدس رضوی

حضرت زهرا (س) الگویی زندگی ساز، نشاط آفرین و وحدت بخش؛ یادداشتی از دکتر صانع پور

مشاور پارلمانی معاونت امور زنان و خانواده: هنوز از نیاز زنان در جامعه درک درستی وجود ندارد/ تنها زنان با برنامه ریزی می توانند از خود حمایت کنند

نمایی هوایی و زیبا از جزیره لاوان

اینفوگرافی ارزان‌ترین شهرهای ایران برای سفرهای نوروزی

گزارش اکونومیست از تخریب آثار باستانی مکه

تصویر/ رودخانه ای زیبا و پوشیده از گل در هلند

نورآرایی و گل آرایی ویژه حرم مطهر در آستانه ولادت حضرت زهرا و نوروز

سفره هفت سين در كتابخانه پايتخت نيوزيلند

نمایی دیدنی و رویایی از جاده اسالم به خلخال

عکس/ پرنده خودشیفته ستاره شبکه های اجتماعی شد

یک ژیان خاص در ارومیه+ عکس

کشف اولین قورباغه فلورسنت در آرژانتین/ عکس

 زنان ایرانی و چالش های حضور در عرصه های اجتماع در گفت وگو با دکتر حمیدرضا حسامی

پشت صحنه دردناك ماهی قرمز عيد/ عکس

تولد سنگین‌وزن‌ترین نوزاد/ عکس

تصویری زیرخاکی از اتوبان تهران - کرج مربوط/ نیم قرن پیش

مسجد خارق العاده پوترا با معماری اصیل ایرانی+ عکس

عکس/ الهام حميدی در لباس اتش نشانی

راهکار عجیب برای به سرقت نرفتن ۲۰۶

تبلیغ جالب ۳ بعدی یک برند آدامس

حراج موتور عجیب نازی‌ها در جنگ جهانی دوم/ عکس

عکس سلفی در یک قرن پیش

این قطار هزار برابر ظرفیتش مسافر دارد!

روايت شاهد عينی تصادف مرگبار مرحوم افشين يداللهی

نمای هوایی و شگفت انگیز از دریای خزر

آسیب های اجتماعی وارد مرحله بحران می شود: مهمترین معضلات جامعه ایران در سال آینده در گفت وگو با کارشناسان، نمایندگان مجلس و اعضای شورا

دانشمندان: چشم ها از وضعیت پاها خبر می دهند

معرفی ویتامین های لازم برای خانم ها

روش های مفید برای رهائی از احساس گرسنگی مداوم

حجاب زنان مسلمان در اروپا + تصاویر

سه‌شنبه 24 اسفند 1395 | 12:31

سیلی سرخ بر این صورتک های سیاه/ برای چندرغاز پول سیاه مردم شدم: یک روز از زندگی «حاجی فیروز» شهر ما

 شفقنا زندگی-‌ حاجی فیروز کارکتر یکی از نمایش‌هایی است که چند روز مانده به عید به اجرای نمایش می پردازد. در این نمایش آیینی چهره های آشنا با کلاه،  لباسی قرمز و چهره‌ای سیاه در خیابان‌ها می‌گردنند، آواز می‌خوانند و تنبک می‌زنند و با حرکات و آوازهای خود؛ مردم خانه، کوچه و بازار را شادی می کنند و در ازاء سیاه‌بازی‌شان پولی دریافت می‌کنند.

ریشه تاریخی حاجی فیروز

در خصوص تاریخ پیدایش حاجی فیروز روایت‌ها و داستان های متفاوتی وجود دارد. برخی منابع ریشه نمایش حاجی فیروز را به  فرهنگ میان‌رودان، برخی آن را بسیار دیرینه‌تر و پیوسته به دوره بابل  و برخی دیگر نیز به دوران سیاوش ربط می دهند، بنابراین نمی توان با قطعیت در این زمینه اظهارنظر کرد اما مطمئنا صورت سیاه و لباس قرمز آنها نشان از یک رسم دیرینه دارد. رسمی که نوید بهار و تولد طبیعت را می دهد. حاجی فیروز که به قول خودشان روزهای پایان سال مهمان کوچه ها و خیابان های شهر است، این روزها بر سر چهارراه ها و پشت چراغ قرمزها با دایره و تمبکشان می خوانند: “ارباب خودم سامبولی بلیکم… ارباب خودم لطفی به ما کن….”

به گزارش شفقنا زندگی، شامگاه جمعه (20اسفندماه) شرکت در سنت خریدهای نوروزی، بهانه ای شد برای مواجهه دوباره با حاجی فیروزها یا بهتر بگویم هنرمندان این روزهای چهاراه ها و میدان های شلوغ شهرمان تا این بار علاوه بر مشاهده کسب و کارشان در زیر باران روزهای پایان سال گفت و گویی نیز با آنان داشته باشم و با وجود شلوغی سرشان چند دقیقه ای حرف های مانده در  دل و بغض های فروخورده غرورشان را به روی کاغذ پیاده کنم.

چند نفری در چهارراه یافت آباد هر کدام مشغول کار هستند؛ یکی گل می فروشد، یکی دستمال کاغذی، یکی شیشه ماشین‌ تمیز می کند و آن دیگر سی دی می فروشد در این میان جوانی با لباس قرمز، کلاه به سر که صورتش سیاه بود را دیدم و از ماشین پیاده شده و سراغش رفتم. با اصرار راضی کردم که چند دقیقه‌ای با هم گفت‌وگویی داشته باشیم. خیالش راحت بود و ترسی از خبرنگار یا کسی دیگرای نداشت چراکه چهره‌اش قابل شناسایی نیست.

حاجی فیروزهایی که شادی تزریق می کنند

در اولین جمله پرسیدم:” می‌توانم سوالی داشته باشم. شما الان گدایی می‌کنید یا رسالت حاجی فیروز که شاد کردن دل مردم است را انجام می‌دهید.” عصبانی شد و با پرخاشگری گفت: من قصد خوشحال کردن بچه‌ها و خانواده‌هایی را که برای خرید به اینجا آمده‌اند را دارم. اما نمی‌توانم دروغ بگویم که هدایای مردم را قبول نمی‌کنم به هر حال زندگی خرج دارد. مگر خود شما در برابر کاری که انجام می‌دهید مبلغی دریافت نمی‌کنید. اگر گدا بودم راه‌های دیگری وجود دارد که می‌تواند پول بیشتری گیرت بیاید.

همین پاسخ ”محمد” کافی بود که کمی خودم را جمع و جور کنم و سئوالات بعدی را سنجیده تر بپرسم، او که با حاجی‌فیروز رسالت و پیشینه تاریخی اش چندان هم بیگانه نیست. در این رابطه می‌گوید: فارغ التحصیل رشته تاریخ در یکی از دانشگاه‌های دولتی هستم تا حدودی درخصوص سنت‌ها و فرهنگ باستانی ایران در دوران تحصیلم آشنا هستم. حاجی فیروز هم یکی از سنت‌های دیرین در فرهنگ مردم ما است که روزهای پایان سال در مکان های عمومی نمایش اجرا می کند و خبر از زنده شدن طبیعت و بهار می دهد.

حاجی فیروز گدا نیست

محمد  که 26 سال سن داشت در توضیح بازی نقش حاجی فیروز می گوید: نقش حاجی فیروز را به دلیل علاقه‌ای که به این شخصیت باستانی ایران دارم و با هدف ایجاد نشاط اجتماعی انجام می‌دهم. اما نکته آزار دهنده این است که بسیاری در جامعه ما حاجی‌فیروز را با گدا اشتباه می‌گیرند. حاجی فیروز گدا نیست ممکن است فردی نیازمند باشد اما هیچ وقت نمی‌تواند گدایی کند.

وقتی هر کسی لباس حاجی فیروز بر تن می کند

او که دل پری از سوءاستفاده‌هایی که از نام حاجی‌فیروز می‌شود، دارد ادامه می  دهد: جامعه ما به‌گونه‌ای شده است که هر کسی با هر سن و سالی از کودکان کار گرفته تا معتاد و… لباس حاجی‌فیروز را به تن می‌کنند و به اسم این شخصیت باستانی گدایی می کنند، به نظر من باید با این افراد که به شیوه‌هایی سعی در بی‌ارزش کردن برخی سنت‌ها و فرهنگ‌های ایران دارند، مقابله شود. من معتقد هستم یک فرد معتاد باید در همان نقش معتاد را ایفا کنند و کودکان خیابانی نیز همینطور. این درست نیست عده‌ای بخواهند در نقش یک چهره ظاهر شوند.

محمد می‌گوید: وقتی مشغول اجرای نمایش هستم به وضوح شادی و نشاط را در چهره مردم خسته می‌بینم.  اگر چه بسیاری از مردم به درستی حاجی‌فیروز را نمی‌شناسند اما تقریباً با صدا و آواز او آشنا هستند. بسیاری از افراد از جمله پیرمردها و افراد مسن نیز با دیدن من یاد گذشته‌های خود می‌افتم.

درآمد 30 تا 300 هزار تومانی 

حاجی فیروز گزارش که حدود 3 روز است خود را با اتوبوس از شهریار به یافت آباد می رساند، می گوید: چهار سال است که فارغ التحصیل شده ام و هنوز بعد از گذشت این مدت نتواستم دستم را جایی بند کنم و دنبال کار می گردم و از سال گذشته در روزهای آخر اسفند ماه در مناطق شلوغ شهر می آیم و میزان هدایایی که مردم میدهند بد نیست خدا رو شکر می کنم اگر چه روزهای اول درآمدم ناچیز است اما هر چه به روزهای پایان سال نزدیک تر می شوم درآمدم نیز بیشتر می شود، بخصوص یکی دو روز مانده به عید حتی 200 تا 300 هزار تومان هم درآمد داشتم البته باز هم تاکید می کنم هیچ انتظاری در قبال کاری که انجام می دهم ندارم.

هنوز حرف ها و سئوالاتم تمام نشده چراغ قرمز شد به این فکر می کردم که محمد را راضی کنم زمان بیشتری برای گفت و گو اختصاص دهد که ناگهان چشمم به ”جواد” افتاد، حاجی فیروز دیگری که مدام ” ارباب خودم….” را با صدای بلند می خواند، جوانی بلند قد با صورت سیاه شده و لباس قرمزی که گل های سفیدی هم در میان خود داشت. این لباس بر تن او بیشتر از لباس یک دست قرمز محمد خودنمایی می کرد حرفهایم را با محمد جمع بندی کردم و به سمت او دویدم خسته نباشید گفتم کمی از نمایشی که اجرا می کرد و آوازش تعریف و تمجید کردم نمیدانم چرا خودم را به عنوان خبرنگار معرفی نکردم گفتم شهروند هستم و می خواهم در مورد جذابیت های نقش حاجی فیروز بیشتر بدانم .

نامش را که پرسیدم گفت :”جواد” هستم. به لهجه آذری اش بیشتر توجه کردم. چند کلمه ای که آذری بلد بودم بالاخره اینجا بکارم آمد. شروع کردم با همین زبان به حال و احوال پرسی، جواد که من را به عنوان یک همشهری دید برای پاسخ دادن به سئوالاتم استقبال بیشتری از خود نشان داد.

برای چندرغاز پول سیاه مردم شدم

از کسب و کار سکه اش پرسیدم و گفت: ”دیپلم مکانیک دارم از وقتی اومدم تهرون، شدم کارگر فصلی و الانم که واسه چندرغاز درآمد شدیم سیاه مردم… اما خدا رو شکر که تو این آخر سالی این کار هست که بتونم پول خوبی در بیارم و وقتی می رم شهرستان دستم خالی نباشم.”

امیدوارم هیچ مردی شرمنده خانواده نباشد

از جواد درباره درآمدش پرسیدم و گفت: میزان درآمدم در روزهای مختلف متفاوت است مثلا اگر تنهایی اجرا داشته باشم و رقیب دیگری نباشد با کسر پول ناهار و رفت و آمد و بعضی وقت ها شام از 3 بعد از ظهر تا 12 شب  بین  150 تا 200 هزار  در روز درآمد دارم البته این مبلغ در مکان های پررفت آمد و روزهای پایانی سال حتی به دو برابر نیز می رسد.

در همین حین دستش را به جیب پیراهنش کرد و عکس دختر بچه 5 ساله را نشان داد و گفت: همه زندگی من این عکس یعنی زهرا است. به عشق دخترم حاضرم هر کاری انجام دهم تا او خوشحال شود، اگر چه زهرای بابا امسال خیلی اذیت شد و درآمد روزمزد من پاسخگوی نیازهای او و خانوادم نبود اما خدا بزرگ است. تو این چند روز به اندازه ی دو ماه از حاجی فیروز درآمد داشتم امیدوارم هیچ مردی شرمنده خانواده نباشد.

واکنش مردم به نمایش حاجی فیروزها

برق چشمانش با این جمله چنان بود که اشکی را از چشمانم جاری کرد اما آن را به قطره های نشسته باران به صورتم سپردم و به ادامه حرف های جواد گوش دادم که می گفت: ”خانم ها بیشتر از آقایان به قول معروف تحویلمون می گیرند و بهمون هدیه می دهند. انگار مردها در این زمینه خسیس تر هستند اگر چه بچه ها هم علاقه مند تماشای ما هستند. البته سه چهار سال گذشته هم درآمدم بد نبود و هم استقبال مردم بهتر بود.“

صورت هایی که با زغال سیاه می شود

از روی حرف های جواد متوجه شدم که حاجی فیروز تازه کار نیست حداقل 5 سالی است که این نقش را بازی می کند، از جواد درباره پودری که با آن صورتهای خود را سیاه می کنند پرسیدم و گفت:  این پودر آسیاب شده زغاله، هم ارزونه و هم کم خطر،‌اگر چه برخی ها با با واکس کفش سیاه می کنن اما آخر شب که صورتشون رو می شورن متوجه می شن که پوستشون قرمز شده و حتی بعضی ها که به مواد واکس حساسیت دارن پوستشون تاول می زند، تازه من شنیدم بعضی ها روزنامه های سیاه و سفید می گیرن و اونارو به هم می مالن و دست و پا رو سیاه می کند.

وقتی پای زندگی در میان باشد خجالت معنی ندارد

چراغ قرمز شده بود و می خواست برود؛ من مانده بودم و سوال های فراوانم، برای همین دست در جیبم کردم و یک اسکناس 10 هزار تومانی را به او دادم و همین که آن را در هوا قاپ زد و بوسید و به پیشانی نزدیک کرد و در جیبش گذاشت بعد ادامه دادم که روزهای اول از اجرای نمایش حاجی فیروز خجالت نمی کشیدی؟ گفت: حقیقتش روزهای اول خیلی سخت بود، من کلا آدم خجالتی بودم و حالا باید با لباس قرمز و صورت سیاه بین این همه آدم هم ضرب می زدم و هم می خوندم!، واقعا سخت بود. اما وقتی به این موضوع فکر می کنی که باید خرج خانوادت را بدهی دیگر حجالت و شرم فراموش می شود.

دلم می خواهد جواد از زندگی حاجی فیزوی خودش بیشتر بگوید اما گویی رد کردن هر چراغ قرمز یعنی از دست دادن کلی پول و زمان در نتیجه همین که برای بار چهارم چراغ قرمز شد دفتر کاغذم را درون کیف گذاشتم و خدا حافظی کردم. فقط قبل از خدا حافظی قول دادم که از حاجی فیروز گزارش فقط یک اسم داشته باشم و عکس و فیلمی منتشر نکنم.

اجازه ندهیم متکدیان لباس حاجی فیروزها را بپوشند

به گزارش شفقنا زندگی، هر چند حرفه و پیشه حاجی فیروزها جزو مشاغل رسمی نیست و نمی توان انتظار سامان بخشیدن به فعالیت های آنها را داشت اما می توان انتظار داشت مسئولان و سیاستگذاران حوزه شهری و فرهنگی با در نظر گرفتن سازوکارهای اجازه ندهند لباس جاحی فیروزها که ریشه در فرهنگ باستان ایران دارند و پیام آوران نوروز،‌ شادی و نشات حیات هستند در تن متکدیان، معتادان و کودکان کار قرار بگیرد و بخواهند به مرور زمان سنت ها و فرهنگ های غنی کشور را سست و ضعیف کنند.

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

موضوعات:   گفت و گو ،
برچسب‌ها:  
از دیگر سایت‌های خبری (RSS Reader)

دریاچه صورتی خطرناک

- بهداشت نیوز

بد گمانی ،غیرت نیست

- بهداشت نیوز

مضرات زردچوبه

- شفا آنلاین