زمان انتشار : ۹ اردیبهشت ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۳:۰۲ | کد خبر : 187280 |

آزار دیدگان امروز؛ خشونت گران فردا/ سرانجام لایحه حمایت از کودکان چه می شود؟!

شفقنا زندگی-لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان در سال 88 از سوی قوه قضائیه به دولت ارسال و پس از آن در سال 90 تقدیم مجلس شد. این لایحه از آن سال همچنان در دست بررسی است. اما از آنجا که اخیرا حوادث ناگوار و نگران کننده اس از افزایش کودک آزاری و کودک کشی در برخی نقاط کشورمان اتفاق می افتد رئیس سازمان بهزیستی کشور در مورد سرانجام این لایحه گفت: تدوین لایحه حمایت از کودکان تابستان امسال نهایی شده و به مجلس شورای اسلامی تقدیم می شود. انوشیروان محسنی بندپی در گفت و گو با ایرنا افزود: لایحه حمایت از کودکان باید هر چه زودتر تصویب و برای اجرا ابلاغ شود اکنون دو تا سه ماده این لایحه در کمیسیون حقوقی مجلس شورای اسلامی در حال بررسی است و هنوز روی این مواد به جمع بندی نرسیدند. وی خاطرنشان کرد: برای لایحه حمایت از کودکان هر جا که نیاز به مشورت های بهزیستی بوده است، ما حضور پیدا کرده ایم و نظرات کارشناسی خود را در آن جلسات ابلاغ کردیم و قرار شده که در همین تابستان این لایحه با همکاری مجلس نهایی شود و به صحن مجلس پیشنهاد شود. محسنی بندپی درباره بازدارندگی این لایحه در زمینه کودک آزاری، گفت: شدت مجازات برای والدین کودک آزار بر اساس این لایحه، بیشتر خواهد بود و به طور جدی تر با آنان برخورد می شود. وی تاکید کرد: با تصویب لایحه حمایت از کودکان، قاضی بهتر می تواند برای والدین کودک آزار حکم صادر کند و شرایط برخورد با کودک آزاران با این لایحه شدیدتر می شود.

درخواست ابتکار از مجلس برای تسریع در تصویب لایحه حمایت از حقوق کودکان

در همین حال معاون رئیس جمهوری در امور زنان و خانواده بار دیگر از مجلس شورای اسلامی، ریاست و نمایندگان آن خواست تا در تصویب لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان سرعت عمل نشان دهند. معصومه ابتکار با اشاره به کودک آزاری‌های اخیر مانند قتل سلاله ۵ ساله، پسر ۱۰ ساله مشهدی و خواهران و برادران شکنجه شده ماهشهری، این حوادث را بسیار ناگوار توصیف کرد و گفت: همه قوا باید برای مقابله با آسیب‌ها به کودکان و نوجوانان همت کنند و این موضوع در قوه مقننه اکنون به تصویب لایحه حمایت ازکودکان  و نوجوانان بستگی دارد. به گزارش پایگاه اطلاع رسانی معاونت امور زنان و خانواده، وی با تاکید بر ظرفیت‌های اورژانس اجتماعی (۱۲۳) در کاهش آسیب‌ها به کودکان، حمایت از این اورژانس را مهم تلقی کرد و گفت: ۱۲۳ نه تنها مامن آسیب دیدگان به حساب می آید بلکه باعث ترس و بازدارندگی مرتکبان به خشونت هم هست.

اراده‌اي براي تصويب لايحه حمايت از كودكان وجود ندارد

روزنامه قانون نیز با انتشار مطلبی با عنوان«جان کودکان اولویت نمایندگان نیست» نوشت: خبرهاي تلخ در مورد كودكان در حالي منتشر مي‌شود كه لايحه حمايت از كودكان سال‌هاست از اين مجلس به مجلس بعدي ارسال مي‌شود و بيش از هفت سال است كه در مجالس مختلف خاك مي‌خورد و گويا عزم و اراده‌اي جدي براي تصويب آن وجود ندارد. به نظر مي‌رسد نمايندگان كه با هزينه و راي ملت به مجلس راه‌يافته‌اند، اولويت‌هاي مهم‌تري از جمله امضاي نامه عليه روزنامه‌ها يا تصويب برخي از لوايحي دارند كه هرگز به اجرا در نمي‌آيند. پس طبيعي است كه مشكلات مربوط به كودكان نمي‌تواند فوريت و اولويتي در مجالس داشته باشد. نكته مهم در اين زمينه اين است كه برخي افراد در سايه عدم قوانين حمايتي متقن و نگاه مهربانانه مسئولان به كودكان،گستاخ شده و فكر مي‌كنند مي‌توانند هر رفتاري با اين فرشته‌هاي كوچك داشته باشند؛ هرچند كه مدت‌هاست حقوق‌دانان و فعالان حقوق كودكان به طرق مختلف از نمايندگان مجلس و مسئولان خواسته‌اند كه اين لايحه را كه مي‌تواند گامي بزرگ در جهت احياي حقوق مغفول مانده كودكان باشد به تصويب برسانند. مظفر الوندي در مورد پيشينه لايحه حمايت ازكودكان و نوجوانان گفته است: اين لایحه پیش از سال 90 از طریق قوه قضاییه، تهیه و به دولت تقدیم شد و دولت در سال 90 آن را به مجلس فرستاد. متن اولیه لایحه که توسط قوه‌قضاییه تهیه شده بود، مجموعه‌ای از حمایت‌های قضایی و حتی حمایت‌های غیرقضایی را شامل می‌شد و به نظر می‌رسید که با تصویب آن، بخشی از مشکلات کودکان حل شود. آن لایحه طبق روال عادی از طریق دولت به مجلس تقدیم و در مجلس به کمیسیون حقوقی و قضایی ارجاع شد.

مواد پیش‌بینی‌شده در لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان

اما در اين لايحه چه حمايت‌هايي از كودكان به عمل آمده است؟ در این لایحه، به مواردی مانند سرپرستی، فرار از خانه، زندانی والدین، خشونت مستمر، عدم ثبت ولادت، سوءرفتار، بهره‌کشی، نادیده‌گرفتن عمدی سلامت و بهداشت روانی و جسمی کودکان، ممانعت از تحصیل آن‌ها، خرید و فروش کودکان و فعالیت مجرمانه به وسیله کودک اشاره و مقرر شد دفتری باعنوان «حمایت قضایی از کودکان و نوجوانان» تحت نظر دادستان پیش‌بینی شود و دستگاه‌هایی مانند سازمان بهزیستی، سازمان اقدامات تامین تربیتی، وزارت آموزش و پرورش، وزارت کار و نیروی انتظامی، وظایفی را در این خصوص برعهده گیرند که این وظایف عبارتند از: شناسایی کودکان در معرض خطر، توانمندسازی، برقراری امنیت و معرفی به مراجع قضایی یا حمایتی برای برداشتن خطر از کودک.همچنین در این لایحه پیش‌بینی شده است که کودکان نيز می‌توانند اعلام شکایت کنند و والدینی که مرتکب جرم کودک‌آزاری می‌شوند از سرپرستی کودک خود محروم خواهند شد. در این لایحه در راستای حمایت از اطفال، این سن با دقت تعریف و مرز میان کودکی و بزرگسالی تعیین شده است و در این خصوص سن 18 سال تمام، مرز میان کودکی و بزرگسالی یاد شده و افراد زیر این سن می‌توانند از حمایت‌های این قانون بهره‌مند شوند.اما نمايندگان و مسئولان كشور در حالي تصويب لايحه حمايت از كودكان و نوجوانان را اولويت مهمي نمي‌دانند كه سال‌هاست تعدادبسياري از كودكان كشور درگير انواع آسیب‌های اجتماعی شامل سوء‌استفاده جنسی، اعتیاد، خرده‌فروشی مواد مخدر، تکدی‌گری و بزهکاری کودکان و نوجوانان و… شده‌اند يا اينكه تعدادي از آن‌ها در خانواده مورد ضرب و شتم و كودك آزاري واقع مي‌شوند يا كودكاني كه از دوران جنيني به‌واسطه اعتياد مادر معتاد شده‌اندو از بدو تولد با درد خماري و نشئگي روزگار مي‌گذرانند. سال‌هاست كه عدم توجه به كودكان به عنوان آينده‌سازان جامعه، براي‌شان بسيار گران تمام شده‌است، به‌گونه‌اي كه شاهد حضور گسترده كودكان كار در خيابان‌ها هستيم؛ كودكاني كه به واسطه حضور هميشگي‌شان در خيابان مورد سوءاستفاده، ‌بهره‌كشي،آزارجنسي و… قرار مي‌گيرند و به دليل عقده‌هاي حقارت و دروني خود مي‌توانند در آينده مانند بمبي‌خطرناك، مشكلات بسياري را براي جامعه ايجاد كنند.اما فارغ از عدم توجه مسئولان به كودكان و نوجوانان، نبايد ريشه‌هاي مشكلاتي راكه سبب تهديد سلامت كودكان در خانواده‌ها مي‌شود نيز از نظر دور داشت. كودكاني كه ناخواسته در خانواده‌هايي متولد مي‌شوند كه پدر، مادر يا هردو معتادند يا اينكه يكي از والدين دچار بيماري رواني هستند يا حتي خانواده‌هايي كه به‌واسطه فقر و مشكلات اقتصادي، تحمل را از كف داده و رفتارهاي خشونت باري با كودكان خود دارند. متاسفانه ممكن است برخي از خانواده‌ها اين‌گونه تصور كنند كه پدر، مادر یا سرپرست قانونی کودک که وظیفه نگهداری و تربیت کودک بر عهده او است، مي‌تواند هر نوع رفتار را با كودك خود داشته باشد؛ اين در حالي است كه طبق ماده ۱۱۶۸ قانون مدنی، نگهداری اطفال هم حق و هم تکلیف ابوین است. اما نگهداری طفل عبارت از به کاربردن وسایل لازم برای بقا ، نمو و بهداشت جسمی و روحی كودك مانندغذا دادن، پوشانیدن لباس، تمیز نگهداشتن طفل و… است.بنابراين فراهم آوردن تغذیه مناسب و مراقبت‌های بهداشتی از تکالیف ولی و سرپرست کودک به شمار می‌آید وجسم کودک علاوه بر اینکه باید از تغذیه و بهداشت مناسب برخوردار باشد، باید از هرگونه آزار و ایراد لطمه مصون باشد و والدين حق ندارند كودك خود را مورد آزار و اذیت قرار دهند و در تعالیم اخلاقی دین، آزار بدنی کودک مذموم دانسته شده است.

جراحت خشم و خشونت بر گلوی کودکان

هادی شریعتی، حقوق‌دان و نایب رییس انجمن حمایت از حقوق کودکان نیز در قانون نوشت: بر اساس آمارهای رسمی در سال گذشته 86درصد از کودک آزاری ها توسط والدین صورت گرفته است که 60 درصد از این آزارها توسط پدران به وقوع پیوسته است.همین آمار، اعداد و ارقام در سال 96 کافی است برای آنکه بدانیم صدای فاطمه، ام البنین و علی اکبر خیلی دیر به گوش مسئولان و جامعه رسیده است. فاجعه عمیق است ،حالا تیغ برنده خشونت خیابان‌ها و کوچه‌ها را پشت سر گذاشته و به خانواده یعنی اولین و تنها مامن کودکان رسیده است.اما سوال اینجاست؛ این خشونت چگونه شکل گرفت و چرا رشد کرد؟ بررسی‌ها نشان می‌دهد بروز خشونت علیه کودکان به عوامل متعددی وابسته است. اختلالات روانی و رفتاری والدین، وابستگی به الکل، سوء مصرف مواد ، عدم آگاهی و آموزش، فقر،بیکاری، وضع نابسامان اجتماعی و اقتصادی، عرف فرهنگی و ضعف در قوانین از جمله علل اصلی بروز خشونت علیه کودکان در خانواده است. حادثه دردناک کودک آزاری در ماهشهر نیز بدون شک نمی تواند جدا از این علل و عوامل بررسی شود. اما آنچه که در این حادثه پر رنگ‌تر از قبل دیده می‌شود، سه عامل ضعف در قوانین، عدم آگاهی و آموزش و وضعیت نابسامان اجتماعی و خانوادگی است که باعث شکل گیری خشونتی سیستماتیک و از بالا به پایین شده است و در این میان کودکان به دلیل عدم توانایی در دفاع از خود و فقدان سیستم حمایتی مناسب، اولین و اصلی‌ترین قربانیان آن شده‌اند. حمایت قضایی، یکی از اساسی‌ترین راه‌های پیشگیری از کودک آزاری در خانواده است؛ در حالی که لایحه حمایت از کودکان و نوجوانان به‌عنوان ابزاری براي پیشگیری و پیگیری قضایی کودک آزاری همچنان بعد از گذشت هفت سال در مجلس شورای اسلامی در انتظار تصویب معطل مانده و قوانین مربوط به حضانت نیز برای حمایت از کودکان طلاق با بن بست مواجه شده است. همچنین وجود قوانین جرم زایی مانند ماده 1179 قانون مدنی که تنبیه را به عنوان حق ابوین شناخته نیز، مزید بر علت است. از سوی دیگر بی‌توجهی به مشاوره‌های قبل از ازدواج ، نادیده گرفتن آموزش‌های قبل از بارداری و غفلت از آموزش مهارت‌های زندگی باعث شده والدینی مضطرب و خشمگین بر خانه حکم فرما شوند؛ والدینی که نسبت به شیوه‌های فرزندپروری بیگانه و نا آشنا هستند و اعتقاد راسخی به تنبیه بدنی در امور تربیتی دارند. از دیگر عوامل تشدید خشونت علیه کودکان در خانواده، اوضاع نابسامان اجتماعی است که با خود فقر،بیکاری،اجبار در ازدواج ،اضطراب مداوم ، طلاق و در نهایت از هم گسستگی خانواده را به همراه می‌آورد. آنچه از زندگی خانوادگی سه کودک آزار دیده ماهشهری رسانه ای شده، حکایت از فضای پرتنش و نابسامانی‌های پی در پی اجتماعی و خانوادگی دارد که بستر اصلی رشد و شکل گیری آزارهای جسمی و روانی شده است.بررسی‎ها نشان می دهد که در مقابل یک مورد کودک آزاری که فاش می‌شود، حداقل 20 مورد دیگر پنهان می‌ماند و این به معنای وقوع خشونت در سایه بی‌تفاوتی و سکوت است؛ از این رو با توجه به ارتباط مستقیم کودک‌آزاری و سلامت اجتماعی شهروندان به نظر می رسد واکنش ها و حساسیت ها نسبت به این موضوع نباید مقطعی و محدود به رسانه‌ای شدن یک خبر باشد، برای مقابله با کودک آزاری به عزم و نگاهی جدی و البته همگانی نیاز هست تا بتوان در فضایی سالم و عاری از خشونت به رشد و پرورش کودکان اندیشید.

قوانین مربوط به حمایت از کودکان در کشور ما، تنها جنبه سلبی دارد

دکتر جواد محمودی قرائی، فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان، در گفت و گو با  شفقنا زندگی خشونت عاطفی را بیشترین خشونت های اعمال شده علیه کودکان در ایران دانسته و معتقد است: متاسفانه قوانین مربوط به حمایت از کودکان در کشور ما، تنها جنبه سلبی دارد و فقط تاکید می کند اگر یک جرم و جنایتی اتفاق افتاد چه مجازاتی را در پیش دارد در صورتی که قوانین باید طوری تنظیم شده باشد که از همان ابتدا جلوی وقوع جرم و جنایت را بگیرد نه اینکه تنها مجازات تعیین کند. وی به مهم ترین عوامل زمینه ساز کودک آزاری از دیدگاه روانی اشاره کرد و افزود: از دیدگاه روانی اگر بخواهیم دلایل کودک آزاری را بررسی کنیم می توان گفت علل فردی، خانوادگی و اجتماعی سه عامل اصلی کودک آزاری به شمار می رود، مثلا مادری که بیمار است و انواع مشکلات روانی نظیر افسردگی و اختلالات خلقی دارد و یا بچه ای که ناتوان، معلول و پیش فعالی دارد طبیعی است که اگر از لحاظ روانی مشکلات روحی آنها برطرف نشود، زمینه های بروز انواع کودک آزاری در بین آنها شیوع پیدا می کند. محمودی قرائی در ادامه با بیان اینکه بیشترین نوع کودک آزاری در ایران از سوی اطرافیان نزدیک و خانواده ها آنها اعمال می شود تصریح کرد: متاسفانه خشونت عاطفی بیشترین خشونت های اعمال شده علیه کودکان در ایران است البته خشونت های دیگری نیز نظیر خشونت جنسی علیه کودکان در ایران شیوع دارد اما به دلیل اینکه این نوع خشونت ها به دلایل فرهنگی همیشه پنهان و بیان نمی شود و همچنین مطالعات دقیقی نیز در این زمینه صورت نگرفته است آماری صحیح در دست نداریم. این فوق تخصص روانپزشکی کودک و نوجوان همچنین یادآور شد: متاسفانه در جامعه ما بیشترین خشونت های جنسی علیه کودکان دختر و همچنین بیشترین خشونت های فیزیکی و جسمی نیز در مورد کودکان پسر اعمال می شود.

انتهای پیام

www.fa.shafaqna.com/ انتهای پیام