زمان انتشار : ۹ خرداد ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۴:۲۲ | کد خبر : 188674 |

هشدار نسبت به رفتارهای پرخطر جنسی/ دکتر عفت السادات مرقاتی خویی: زمان آموزش های فراگیر مسایل جنسی فرا رسیده است

شفقنا زندگی- بازنشر، یک رفتار شناس جنسی گفت: در حوزه تربیتی کودکان و دانش آموزان تا به حال کارهای زیادی انجام نشده است و ما برای آنکه بتوانیم بر روی این نسل بررسی و تربیت درست داشته باشیم نیازمند همکاری آموزش و پرورش هستیم که متاسفانه تا به حال این اتفاق نیفتاده است.

دکتر عفت السادات مرقاتی خویی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا زندگی در پاسخ به این سوال که آیا رفتارهای جنسی در بین کودکان وجود دارد؟  با توجه به آنکه آنها هیچ آگاهی نسبت به این رفتارهای جنسی ندارند و از طرف دیگر بلوغ جنسی زودرس میان نوجوانان موجبات آسیب های جدی شده است. در این زمینه چه فعالیت هایی باید صورت بگیرد؟ تصریح کرد: ما از ۵ سال پیش در حوزه تربیت جنسی کودکان و والدین در ایران فعالیت های جدی داشته ایم. تلاش بر این است که به والدین مهارت های مورد نیازشان را آموزش دهیم . تقریبا در ۲۵ استان برنامه آموزشی برای خانواده ها برگزار کرده ایم و در حال حاضر در کل کشور برنامه هایی برای اجرا داریم که نیازمند حمایت سازمانهای تصمیم ساز و سیاست گذار مانند آموزش و پرورش، وزارت بهداشت و درمان، آموزش عالی و دیگر سازمان ها هست.

تربیت و آموزش جنسی ضروری است

وی افزود: خداوند انسان را با تمام ویژگی هایش آفرید و رفتارهای جنسی را با ارزانی داشتن مغز به عنوان مهمترین ارگان در وجود او قرار داد. این رفتارها در روند رشد و تکامل انسان از همان اوان کودکی به اشکال مختلف بروز میکند و مشاهده می شود. هیچ کسی و هیچ مکانیسمی وجود ندارد که بتواند این روند را متوقف کند. هر فرد طبیعی دارای رفتارهای جنسی هست و داشتن زندگی سالم جنسی جزء حقوق جنسی وی است. برای دستیابی به این مهم، تربیت و آموزش جنسی ضروری است.

رشد و تکامل جنسی کودکان را به فطرت آنها واگذار کرده ایم

هیچ تعاملی بین والدین و سیستم آموزشی کشور به لحاظ سلامت جنسی فرزندانمان وجود ندارد

مرقاتی تصریح کرد: این حقیقت غیر قابل اغماض است که بچه های ما نه در آموزش و پرورش و نه در خانه، آموزش جنسی ندارند؛ و آموزشی در پیشگیری از رفتارهای پر خطر و محافظت از خودشان نمی گیرند. بنظر می رسد رشد و تکامل جنسی کودکان را به فطرت آنها واگذار کرده ایم، که طبیعتا آسیب های بسیاری به دنبال خواهد داشت. فطرت جنسی کانالیزه نشده، مدیریت و هدایت نشده قطعا معضلاتی را باعث خواهد شد. بر اساس نتایج مطالعات ما، خانواده ها و والدین به دلیل آنکه خود آموزش ندیده اند و چون نمی توانند فرزندانشان را تربیت جنسی  کنند و به آنها آموزش دهند، فرزندان خود را به دامان آموزش و پرورش می اندازند به امید اینکه آنها از مدرسه و معلمین اطلاعاتی را بگیرند! در شرایط خوش بینانه حتی اگر مدرسه این مسئولیت را بپذیرد و آموزش جنسی در سطح مدرسه وجود داشته باشد هنوز نمی توان از عدم وجود آسیبها مطمئن بود چون متاسفانه هیچ تعاملی بین والدین و سیستم آموزشی کشور به لحاظ سلامت جنسی فرزندانمان وجود ندارد. به عبارت دیگر نه والدین از برنامه ها و محتوای آموزشی در حوزه جنسی مطلع هستند، و نه مدرسه به انچه در خانواده ها اتفاق می افتد توجهی دارد؛ تقریبا نرم و هنجارهای جنسی خانواده ها برای مدارس و اولیای آن امری ناشناخته است. در جوامع موفق به لحاظ آموزش مدون سلامت جنسی، ابتدا والدین هستند که در برنامه های آموزشی مدرسه در این حوزه شرکت میکنند و کاملا در مورد ساختار و محتوای برنامه توجیه و آگاه می شوند.

آموزش و پرورش مسئولیتی در مقابل آموزش جنسی دانش آموزان نپذیرفته

لزوم برنامه ریزی آموزش و پرورش در مدارس در مورد مراقبتهای جنسی از دانش آموزان

وی ادامه داد: آموزش و پرورش نیز هیچ مسئولیتی در مقابل آموزش جنسی دانش آموزان نپذیرفته است. بنظر می رسد که این نهاد آموزشی نه تنها آمادگی ارائه این آموزشها را ندارد بلکه آن را وظیفه والدین می داند. البته این تنها آموزش جنسی نیست که آموزش و پرورش از ورود به آن تردید دارد و یا دیدگاه منعی نشان می دهد، مدارس حتی در مورد مراقبتهای جنسی از دانش آموزان در سطوح مدارس هم تا کنون برنامه ایی نداشته اند.

تعداد کثیری از اولیاء و مدیران مدارس در ملاقات های غیر رسمی از بروز رفتارهای جنسی کودکان و نوجوانان در سطح مدرسه شاکی بوده اند

والدین سکوت میکنند چون نمی خواهند فرزندشان “انگشت نما” شود

نیازمند برنامه ریزی مبتنی بر الگوهای فرهنگی و دینی به عبارتی “بومی” هستیم

این رفتار شناس جنسی ادامه داد: متاسفانه در پروژه هایی که ما اختصاصا برای مدارس برنامه ریزی کرده ایم تا به ارتقاء سلامت مدارس کمک شود؛ و به خانواده ها و دانش اموزان بیاموزیم که در مقابل این کنجکاوی های و خطرات جنسی چه کنند؟!؛  چه مهارتهایی را برای رفتارهای محافظتی و غیره کسب کنند، با عدم همکاری مدیران در مدارس روبرو بودیم؛ هر چند تعداد کثیری از اولیاء و مدیران مدارس در ملاقات های غیر رسمی از بروز رفتارهای جنسی کودکان و نوجوانان در سطح مدرسه شاکی بوده اند و دنبال راهکار برای پیشگیری و کنترل هستند اما زمان تصمیم سازی به موانع اداری و چالش های سیاست گذاری اشاره میکنند . رفتارهای غیر معمول جنسی و حتی آزارهای جنسی در مدارس مشاهده می شود اما کسی کاری نمی کند! والدین سکوت میکنند چون نمی خواهند فرزندشان “انگشت نما” شود و آبرویش به مخاطره بیفتد؛ و مدرسه سکوت میکند چون نمی خواهد “بدنام” شود؛ محصول هر دوی این برخوردها “تضییع حقوق جنسی” آن کودک و یا نوجوان است. کودکان و یا نوجوانان زیادی هستند که شاید مشکل جنسی پیدا کرده اند و یا تجارب تلخ جنسی داشته اند ولی هیچگاه برای رفع آنها کسی را و یا منبعی نداشتند که کمک بگیرند و حمایت شوند. بنابراین نیاز  است که سیاست های مراقبتی در مدارس اجرا شود و بچه ها را در برابر مسائلی که باید از خود مراقبت کنند، آگاه کند. باید والدین با مدرسه تعامل داشته باشندو در آموزش جنسی تقسیم وظایف کنند. این کار دشواری نیست اما نیازمند برنامه ریزی مبتنی بر الگوهای فرهنگی و دینی به عبارتی “بومی” است.

در جامعه ما معلم ها و والدین همه در مورد رفتارهای جنسی غیر بالغین بیشتر نقش پلیسی دارند تا آموزش دهنده و یا مراقب

وی افزود: بطور مثال،راهکارهایی  مانند نصب دوربین در ورودی سرویس های بهداشتی مدارس دیده می شود که این کار تنها  نقش پلیسی را متصور میکند، من معتقدم این راهکار مناسبی نیست در مقابل آموزش مؤثر و توانمندسازی خود دانش آموزان در مقابل خود مراقبتی. متاسفانه در جامعه ما معلم ها و والدین همه در مورد رفتارهای جنسی غیر بالغین بیشتر نقش پلیسی دارند تا آموزش دهنده و یا مراقب! بیشتر میخواهند رفتارهای جنسی آنها را با جستجوگری پنهانی کشف کنند، به جای اینکه رفتارهای جنسی کودکان و یا نوجوانان را بشناسند، آن را بخشی از روند تکامل طبیعی بدانند و تلاش کنند با درک بهتری رفتارهای جنسی فرزندانشان را هدایت، مدیریت و کانالیزه کنند. در واقع فرزندان را در مسیر زندگی جنسی سالم قرار دهند.

ما باید یاد بگیریم به فرزندانمان به دقت  گوش کنیم و مطمئن باشیم که آنها مسائل و مشکلاتشان را در هر زمینه ای، با مربی و والدینشان در میان بگذارند. زمانی فرزندانمان به ما اعتماد خواهند کرد که به حقوق آنها در هر زمینه ایی توجه کنیم و احترام بگذاریم بویژه در حقوق جنسی آنها. استفاده از متخصصین و مشاورین در آموزش ها برای والدین و اولیاء مدارس گام اول و مناسبی است. فرزندانمان امانتهای الهی هستند و ما نمیتوانیم آنها نادیده بگیریم.

نیازمند آموزش فراگیر مسایل جنسی هستیم

وی در ادامه گفت وگوی خود با شفقنا زندگی تصریح کرد: ما برای تغییر نگاه فرهنگی غلط موجود در جامعه که رابطه جنسی را رابطه تناسلی می دانند به طور عمومی نیازمند آموزش فراگیر مسایل جنسی هستیم اما امروز جزیره ای عمل می کنیم که مسلما اثربخش نخواهد بود. به نظر من آموزش جنسی فراگیر نیاز امروز جامعه ماست و باید بدانیم نسخه های کلیشه ایی برای اطاق خواب مردم پیچیدن مخصوصا توسط افرادی که تخصص ندارند، نه تنها اثر مثبت ندارد بلکه مداخله غیرضروری و آسیب زننده به روابط زوجین است. به عبارتی آموزش جنسی به اقشار مختلف در مراحل گوناگون زندگی باید تخصصی و با پشتوانه و حمایت مسئولین کشوری صورت بگیرد؛ نه اینکه این حوزه حساس به دست افرادی سپرده شود که زندگی جنسی مردم را محل آزمون و خطای خود کنند!

زمان آموزش عمومی فرا رسیده است

مرقاتی خویی تاکید کرد: ما می گوییم زمان آموزش عمومی فرا رسیده است و باید این آموزش هر چه زودتر آغاز شود تا ما بتوانیم افراد را توانمند کنیم تا بتوانند مشکلات جنسی شان و عوامل تآثیر گذار را بخوبی بشناسند، برای مشاوره و غربالگری مراجعه و از خدمات تخصصی در این حوزه استفاده کنند.

متولی سلامت جنسی باید متخصص با تجربه باشد

عفت السادات مرقاتی خویی در گفت و گو با خبرنگار شفقنا زندگی ادامه داد: متولی سلامت جنسی باید متخصص با تجربه باشد و جنسیت متخصص مهم نیست. از آنجایی که در کشور تا کنون آموزش رسمی و  مدونی در این حوزه وجود نداشته است، نه در سطح اجتماعی و نه در سطح حرفه ای؛ خیلی از اساتید زبده هم خودشان را درگیر آموزش در این حوزه نمی کنند چون اغلب نگران سوالهایی هستند که باید به آنها پاسخ دهند؛ و از طرف دیگر احساس عدم آمادگی در قبال نیاز فراگیران دغدغه تعدادی دیگر از متخصصین است. امروزه خوشبختانه شبکه های آموزشی و رسانه ها به این موضوع می پردازند؛ البته اگر از اساتید آموزش دیده، متخصص و مجرب در حوزه سلامت جنسی استفاده شود خیلی خوب است اما یک نگرانی وجود دارد و آن هم گرفتاری این برنامه ها در “استانداردهای دوگانه جنسیتی” است. تک جنسیتی شدن برنامه های رسانه ایی شاید در دیگر حوزه ها بدون چالش برگزار شود اما در حوزه سلامت جنسی این موضوع بسیار چالش برانگیز خواهد بود..

تک جنسیتی شدن حوزه سلامت پذیرفته نیست

زنان صدای گویای زنان در زمینه مسائل جنسی باشند

در تفکر اسلامی شایسته مداری مطرح است نه جنسیت

وی افزود: جوامع در ورود به حوزه سلامت جنسی به دنبال دستیابی به اهداف ارتقاء سلامت جنسی و رفع نیازهای مردم درحد و حدود عرف و هنجار جامعه خود هستند. همیشه و بزرگترین دغدغه این جوامع این بوده است که هیچ حوزه ای که به نیازهای مردم مرتبط است جنسیتی نشود. به عبارت دیگر تک جنسیتی شدن حوزه سلامت پذیرفته نیست. تجارب تاریخی نشان داده است اگر موضوعی زمانی تک جنسیتی شد به فرجام نرسید چون عدالت در سلامت با چالش روبرو خواهد بود. متاسفانه در همین اوان حرکت به سمت سلامت جنسی مردم عزیز کشورمان موضوع جنسیتی شدن این حوزه واضحا دیده می شود. با وجود متخصصین زن در این حوزه علمی، این فقط آقایان هستند که حتی راجع به مسائل جنسی زنان صحبت میکنند و در رسانه ها ظاهر می شوند؛ فکر میکنم وقت آن است که حداقل زنان صدای گویای زنان در زمینه مسائل جنسی باشند!  دلیل بسیاری از متخصصین و محققین حوزه سلامت جنسی در دنیا در رابطه با جوامع اسلامی هم همین جنسیتی شدن این حوزه است که آنها جوامع مسلمان را جوامع مرد سالار می نامند! البته ما متخصصین در علوم جنسی در برابر این تفکر ایستاده ایم و مقاله های متعددی چاپ شده است تا نشان داده شود که جامعه اسلامی سالار مندی از هر نوع آن را (اعم از مرد سالاری، زن سالاری، فرزند سالاری و غیره… ) را نمی پسندد و در تفکر اسلامی شایسته مداری مطرح است نه جنسیت!

این استاد دانشگاه ادامه داد: اگر حوزه سلامت جنسی در کشور ما جنسیتی شود به جایی نخواهد رسید. اگر برای زنان در حوزه جنسی قرار است مردان تصمیم بگیرند! طبیعی است دستیابی به اهداف سلامت جنسی مورد سوال خواهد بود. معتقدم در حال حاضر رسانه ها در ایران نگاه جنسیتی به مسائل دارند و همانطور که عرض کردم مشکلات زنان را نیز با استفاده از پزشکان و متخصصین مرد بحث می کنند. این رفتار بدون شک ناآگاهانه نیست و می تواند ناشی از نگاه جنسیتی رسانه ها به مشکلات جنسی باشد.

مرقاتی خویی با اشاره به اینکه حضور زنان در رسانه ها به عنوان کارشناسان حوزه جنسی بستر ساز رفع مشکلات جنسی زنان، زوجین و خانواده ها خواهد بود ادامه داد: من معتقد هستم که الان که این نهال در حال رشد است و باید اجازه دهیم به مسیر خود ادامه دهد و رسانه ها باید، بدون حذف زنان از صحنه، گام موثری را در این خصوص بردارند.

انتهای پیام

www.fa.shafaqna.com/ انتهای پیام