زمان انتشار : ۱۹ شهریور ,۱۳۹۷ | ساعت : ۱۱:۲۴ | کد خبر : 192657 |

«تحقیق و تفحص از شهرداری تهران»، فساد ستیزی یا منازعه سیاسی؟/ مبارزه با فساد دستِ پاک می خواهد: شفقنا گزارش می دهد

شفقنا زندگی- سیده لیلا موسوی نسب: طرح تحقیق و تفحص از شهرداری تهران موضوعی است که از سال ۹۵ آغاز و بعد از دو مرحله ناکام ماندن همچنان توسط برخی از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در حال پیگیری است. اما پاسخ به این سوال که چرا این طرح در مجلس رای نمی‌آورد می‌تواند پاسخی به بسیاری از سوال های دیگر باشد. سوال هایی از این‌ دست که آیا اصلاح ساختار در شهرداری تهران بدون حضور و سرعت عمل دستگاه قضایی امکان‌پذیر است؟

به گزارش خبرنگار شفقنا زندگی؛ برخی از افراد دوره گذشته شهرداری تهران را دوره وفور ساخت‌وسازها و اقدامات در سال‌های گذشته می‌دانند.وفور اتوبان‌سازی، وفور توسعه مترو، وفور جذب نیرو و سایر افزایش‌هایی که امروزه به گفته برخی از نمایندگان مردم در سطوح ملی و محلی به بهای حراج دارایی‌های شهر صورت گرفته است.

گمانه‌زنی‌ها در خصوص چگونگی کسب درآمد و هزینه کرد در شهرداری تهران، آنچه را که امروز از آن به‌عنوان تحقیق و تفحص از شهرداری تهران گفته می‌شود، طرح کرد. طرح این موضوع اولین بار در شهریور ۹۵ بعد از ماجرای معروف املاک نجومی یعنی ماه‌های پایانی حضور محمدباقر قالیباف در شهرداری تهران رخ داد و در ۳ محور پروانه‌های ساخت بی‌حساب‌وکتاب، انتصاب ناصحیح در شهرداری تهران و واگذاری بی‌حساب املاک ارائه شد. این طرح برای دومین مرتبه در ۳ محور خُردتر نحوه ساخت‌وساز و هزینه‌ها و مدیریت نمایشگاه شهر آفتاب، نحوه تغییر کاربری‌ها و واگذاری املاک شهرداری تهران به‌ویژه بوستان مادر در مجلس مطرح و دوباره مورد مخالفت نمایندگان مجلس شورای اسلامی قرار گرفت.

مخالفت دوباره با تحقیق و تفحص از شهرداری تهران درحالی‌که شورای پنجم شهر تهران و مجلس شورای اسلامی در این دوره چینشی یکدست دارند، این سوال را  پیش می‌آورد که چرا تحقیق و تفحص از شهرداری تهران در مجلس شورای اسلامی رای موافق نمی‌آورد؟

آمار و ارقام ارائه‌شده چه در گزارش تحویل و تحول که توسط شهرداری پیشین تهران محمدعلی نجفی ارائه شد و چه آن دسته از بررسی‌هایی که در حال حاضر توسط شورای شهر است مدعی ابعاد فساد در دوره ۱۴ ساله مدیریتی گذشته در شهر تهران است.

محمود میرلوحی، عضو شورای شهر تهران

محمود میرلوحی رئیس کمیته اقتصادی شورای شهر تهران در گفتگو با خبرنگار «شفقنا» در ارتباط با ابعاد فساد در دوره گذشته حوزه مدیریت شهری در تهران عنوان می‌کند:« ۵۰% قراردادها در دوره گذشته با ترک تشریفات انجام می‌شد. این در حالی است که بسیاری از فعالیت‌ها بسیار گران صورت می‌گرفت. همچنین تا تاریخ ۸ مرداد ۹۷ یک هزار و ۴۹۴ فقره ملک در اختیار اشخاص حقیقی و حقوقی بدون مجوز قانونی شورای شهر قرارگرفته بود.» میرلوحی معتقد است:« بسیاری از توافق‌هایی که در سال‌های گذشته در مورد پروانه ساختمانی برای ساختمان‌های بزرگ‌مقیاس و بالاتر از یک هزار متر انجام‌شده است، نیازمند حسابرسی است.

بر اساس اطلاع او برج‌های تجاری در تهران وجود دارند که زمین و پروانه ساختمانی آن‌ها باقیمت هر متر ۳۰۰ هزار تومان واگذارشده است.

سد روابط عجیب فامیلی مقابل شفاف سازی

این در حالی است که شهرداری تهران در حوزه‌هایی که برای شفاف‌سازی در دوره فعلی اقدام کرده است با مقاومت‌های عجیب و روابط پیچیده فامیلی مواجه شده است به‌گونه‌ای که میرلوحی این روابط را اتحادی عجیب بین بسیاری از این گروه‌ها توصیف می‌کند.

یکی از این حوزه‌ها حوزه پسماند است که به گفته رییس کمیته اقتصادی شورای شهر:«مقاومت گروه‌های فعال در این حوزه ممکن است منجر به شکست بسیاری از برنامه‌های جدید در ساماندهی بخش پسماند شود»

مجموعه اقداماتی ازاین‌دست باعث شده است درحالی‌که در تمام دنیا هزینه ساختار اداری و امور پشتیبانی ۷ تا ۱۵ درصد از هزینه‌های کل است این عدد در شهرداری تهران در حال حاضر ۶۵ درصد باشد یعنی سالانه ۷ هزار میلیارد تومان.

برای پاسخ به این سوال که چرا تحقیق و تفحص از شهرداری تهران تبدیل به پروژه‌ای شکست‌خورده، شده است باید عکس‌العمل نهادها و دستگاه‌های ذی‌ربط در این حوزه را به تفکیک شنید.

طیبه سیاوشی، نماینده مجلس

 طیبه سیاوشی، عضو کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با «شفقنا» معتقد است:« تحقیق و تفحص از شهرداری تهران موضوعی است که در صورت تصویب و اجرایی شدن منجر به تامین منافع مردم در تهران می‌شود. اگر زوایا و ابعاد اقتصادی در شهرداری تهران در سال‌های گذشته مشخص شود می‌توان بررسی کرد و دید در طول سال‌های گذشته هدر رفت منابع به چه صورت بوده است.»

چرخش متخلفان در مناصب مختلف

سیاوشی معتقد است:« افرادی هستند که در سال‌های گذشته تخلفاتی را انجام داده‌اند و در حال حاضر همچنان در حال جابه‌جایی در مناصب مختلف هستند. شاید از طریق اطلاع‌رسانی در این خصوص بتوانیم همانند بسیاری از کشورهایی که ادعای مبارزه با فساد دارند عدالت را برای شهروندان فراهم کنیم.»

با توجه به اینکه بهترین تحلیل رفتاری از مردم را می‌توان با توجه به آنچه از صندوق‌های رای خارج‌شده و در آینده نیز خارج می‌شود، مشاهده کرد این موضوع مطرح می‌شود که آیا مردم نمی‌دانند چه افرادی چه تخلفاتی را انجام داده‌اند؟ آیا اطلاع مردم از این موضوع توانسته است منجر به بررسی‌های گسترده و همه‌جانبه از سوی مقام قضایی و دادستان به‌عنوان مدعی‌العموم شود؟ آیا این اطلاع‌رسانی‌ها توانسته عدالت موردنظر را برای مردم فراهم کند و ادعای فساد ستیزی را پوشش دهد؟ و درنهایت آیا این‌که بدانیم چه شخصی در کدام منصب و مقام چه تخلفی را انجام داده است، توانسته منجر به منع چرخش او در مناصب مختلف شود؟

میرلوحی: تحقیق و تفحص را نه منع می کنیم نه تشویق

حال به سراغ شهردار تهران می‌رویم. آن‌چنان‌که افشانی در نخستین نشست خبری خود عنوان کرده هیچ مخالفتی درباره تحقیق و تفحص از شهرداری تهران نداشته و ندارد و حتی از این‌که هر ۳ ماه یک‌بار و با جدیت اتفاق بیفتد هم استقبال می‌کند. این در حالی است که افرادی همانند مجید فراهانی، عضو شورای شهر تهران عنوان می‌کند: مشتاق و منتظر تحقیق و تفحص از شهرداری است. نمایندگان مجلس به‌عنوان بالاترین رکن تصمیم‌گیری قانون‌گذاری در کشور می‌تواند از همه دستگاه‌ها که از بودجه عمومی کشور استفاده می‌کنند، تحقیق و تفحص کند.

اما میرلوحی همکار او به‌عنوان رئیس کمیته اقتصادی شورای شهر تهران می‌گوید:« ما نه تحقیق و تفحص از شهرداری تهران را تشویق می‌کنیم نه منع. همه می‌دانند گذشته شهرداری تهران بی‌نیاز از تحقیق و تفحص نیست. ما در شورای شهر ساختار حسابرسی‌ها را تغییر داده‌ایم. حال که طی ۲ مرحله تحقیق و تفحص در مجلس شورای اسلامی رای نیاورده است، خود در شورای شهر با صرف وقت مناسب در حال بررسی در این خصوص هستیم و امیدواریم بتوانیم حداقل بخشی از گزارش تحویل و تحول شهرداری تهران را بررسی کنیم؛ زیرا بررسی تمام ابعاد آن گزارش وقت و هزینه بسیاری را می‌طلبد. درهرصورت باید بخشی از طلب‌های شهرداری تهران وصول شود.»

شهرداری در انتظار اظهار نظر مقام قضایی

باوجودآنکه میرلوحی به خاطر بازگرداندن تعدادی از املاک شهرداری از مقام قضایی سپاسگزار است اما هنگامی‌که نظر او را در خصوص برخورد مقام قضایی در ارتباط با ۱۲ مورد گزارش استخراج‌شده از گزارش تحویل و تحول و پرونده رسا تجارت می‌پرسیم، عنوان می‌کند:«همچنان منتظریم. این در حالی است که اظهارنظر مقام قضایی در این خصوص می‌تواند کمک بسیار زیادی به شهرداری تهران در خصوص اصلاح ساختار کند. شهرداری تهران نیز می‌تواند اصلاح ساختار را تا جایی که نیاز به حضور مقام قضایی نباشد پیش ببرد. اما مقام قضایی در خصوص املاک نجومی تاکنون در حد یک صفحه گزارش نیز به اعضای شورای شهر که نمایندگان مردم هستند در خصوص روند و چگونگی پیگیری این پرونده نداده است.»

با ارائه واکنش یا اظهارنظر دستگاه‌ها و نهادهای دخیل در بررسی آنچه درگذشته در شهرداری تهران رخ‌داده است، حال باید به این سوال که چرا تحقیق و تفحص از شهرداری تهران در مجلس شورای اسلامی رای موافق نمی‌آورد؟

درحالی‌که نمایندگان شورای شهر تهران بعضا موافقت یا رای ممتنع خود را نسبت به تحقیق و تفحص عنوان کرده‌اند، شهردار تهران نیز نسبت به این موضوع موافقت کامل دارد و آراء نمایندگان مجلس در آخرین بررسی موضوع تحقیق و تفحص از شهرداری تهران باوجود تصویب نشدنش حاکی از موافقت طیف قابل‌توجهی از نمایندگان است، شاید بتوان گفت این موضوع بیش از آنکه طرحی برای “فساد ستیزی” باشد بیشتر یک “منازعه سیاسی” است زیرا اگر قرار باشد خروجی تحقیق و تفحص، اصلاح ساختار باشد؛ این امر چه در سایه تحقیق و تفحص و چه در نبود آن، در صورت همکاری تمام دستگاه‌های ذی‌ربط قابل انجام است.

تحقیق و تفحص و جلب اعتماد عمومی

طیبه سیاوشی، نماینده مجلس در پاسخ به این سوال که آیا به ثمر رسیدن نتایج تحقیق و تفحص از شهرداری تهران می‌تواند به‌نوعی پاسخگوی انتظارات شهروندان از افرادی باشد که در شورای شهر رای آورده اما به دلیل مشکلات مالی در شهرداری در حال حاضر امکان پاسخگویی به آن مطالبات را ندارند؟ می‌گوید:«  بله. درصورتی‌که تحقیق و تفحص از شهرداری تهران به نتیجه برسد قطعاً در جلب اعتماد عمومی بسیار موثر است اما نباید از یاد برد که برخی از مواقع نتایج تحقیق و تفحص نتایج روش نگرانی نیست. درصورتی‌که تحقیق و تفحص به نتیجه نرسد قطعا اعضای شورای شهر نسبت به افزایش نظارت‌ها اقدام خواهند کرد.»

اما چرا باید نمایندگان مجلس تصور کنند در صورت ناکام ماندن تصویب طرح تحقیق و تفحص از شهرداری تهران، شورای شهر می‌تواند به افزایش نظارت‌ها اقدام کند؟مگر اولین وظیفه شورای شهر نظارت نیست؟

بدیهی است که خروجی هر نوع تحقیق و تفحص از شهرداری تهران همان‌قدر که می‌تواند به متصدیان فعلی حوزه شهری در پوشاندن نقص‌ها و معایب کارکردی در این حوزه، پررنگ کردن موفقیت‌ها و پوشاندن ناکارآمدی یا شکست‌ها موثر باشد می‌تواند موضوعی باشد که مسئولان گذشته در حوزه مدیریت شهری نسبت به آن مخالفت جدی داشته باشند به‌گونه‌ای که می‌توان خروجی  تحقیق و تفحص را با توجه به اعداد و ارقامی که در خصوص فساد در دوره گذشته شهرداری تهران در رسانه‌ها مشاهده می‌کنیم، معادل یک شکست برای یکی از طولانی ترین دوره های مدیریت شهری در پایتخت دانست.

حذف رانت اطلاعات و احتمال اعتراض های اجتماعی

به این دلیل است که می‌گوییم تحقیق و تفحص از شهرداری تهران پیش از آنکه طرحی برای فساد ستیزی باشد بیشتر یک منازعه سیاسی است. اما آیا در شرایطی که یکی از بزرگ‌ترین مشکلات شهرداری تهران رانت اطلاعات است و همچنان منجر به ایجاد انحصار و فساد در بدنه شهرداری می‌شود باید با این عینک نسبت به گرفتگی‌ها و معضلات حوزه شهری که ریشه درگذشته دارد، نگریست؟ عینکی که از یک‌سو می‌خواهد برملا کند تا بگوید اگر نتوانستیم و نشد به دلیل آنچه است که گذشتگان کرده‌اند و ازسوی دیگر در تلاش است تا سکوتی حاکم شود که بتواند ازآنچه کارنامه ۱۴ ساله دوره گذشته گفته می‌شود دفاع کند؟

بدیهی است این‌که انحصار و رانت اکنون در شهرداری تهران به صفر برسد، شدنی نیست. یک مقام آگاه در گفتگو با شفقنا عنوان می‌کند:« هنگامی‌که از رانت اطلاعات سخن می‌گوییم به معنای آن نیست که برخی همچنان نسبت به سیستم گذشته احساس وفاداری دارند بلکه رانت اطلاعات برای آن‌ها به یک منبع درآمد مطمین تبدیل‌شده است.» متاسفانه به گفته این مقام آگاه « هنگامی‌که قصد می‌کنیم با رانت اطلاعات مقابله کنیم، گمان می‌کنند می‌خواهیم این افراد را از بدنه اخراج کرده و نفرات جدید را جایگزین کنیم. این در حالی است که بخش بزرگی ازآنچه که اصلاح ساختار و مبارزه با فساد گفته می‌شود از طریق کوتاه کردن دست افرادی که از طریق ارائه رانت اطلاعات برای خود کسب درآمد می‌کنند، باید آغاز شود. امری که بسیار سخت و حتی ممکن است منجر به اعتراضات اجتماعی شود.»

همچنین شهرداری تهران با معضلی به نام انباشت گسترده نیروی انسانی مواجه است. امری که میرلوحی تزریق بی‌رویه آن را یک ظلم در حق شهروندان تهرانی توصیف می‌کند.

در پنج ماه ابتدای سال ۹۶  تعدادی برابر با ۶ هزار نفر نیروی دیپلم و زیر دیپلم به ساختار اداری شهرداری تهران افزوده شد.  همچنین ۱۳ هزار نفر از نیروهای پیمانکار به‌مرور به بدنه شهرداری اضافه شدند. این در حالی است که شهرداری‌ها برای چابک سازی و لاغر کردن سیستم اداری خود باید ارائه نیروهای خود برای انجام امور را به‌عنوان یکی از شروط همکاری با پیمانکار عنوان کنند.

اقداماتی ازاین‌دست در دوره گذشته باعث شده است که در حال حاضر اداره امور جاری در شهرداری تهران خود به یک هدف تبدیل شود به‌گونه‌ای که حجم نیروی انسانی در شهرداری تهران آن‌چنان زیاد است که به گفته میرلوحی اگر این نیروها در منزل خود بنشینند و به آن‌ها حقوق پرداخت شود، در قبال این‌که وقت مردم کمتر گرفته شود و رضایت آن‌ها سریع‌تر تامین شود به‌صرفه‌تر است؛ زیرا در این صورت می‌تواند از طریق کاهش تماس ارباب‌رجوع با بدنه اداری زمینه کاهش فساد را فراهم کرد و با بهبود فرایند، انجام امور را در شهرداری به سمت اتوماسیون هدایت کند.

بدون شک مبارزه با فساد در ابتدا نیاز به یک نگرش کامل و در ادامه نیاز به دستِ پاک دارد. به این معنی که شخص مبارزه کننده با فساد باید دقیقا واقف باشد موضوع و مسئله اصلی چیست.

حال که فساد در لایه‌های مختلف شهرداری تهران از دوره‌های گذشته آن‌چنان سیستماتیک شده است که مبارزه با فساد عملاً تا مراحل خاصی امکان‌پذیر است برای آنکه فساد بیش از این در سطوح خرد و کلان از بین نرود و بدنه اجتماعی نسبت به موضوع فساد اداری و اقتصادی به‌اصطلاح سِر نشود چه باید کرد؟

از فساد نگویید از نتایج مبارزه با فساد بگویید

شاید برخی از نمایندگان مردم در شورای شهر پس از یک سال دست‌وپنجه نرم کردن با اعداد و ارقام عجیب مرتبط با گستره فساد در دوره گذشته شهرداری تهران امروز به این نتیجه رسیده‌اند به‌جای آنکه اعداد سرسام‌آور را به اطلاع عموم برسانند، نتایج بررسی‌ها را به مردم بگویند. درواقع به‌جای آنکه مردم را در ناامیدی ناشی از حجم فساد غوطه‌ور کنند، بهتر است نتایج مبارزه با فساد را بگویند تا مردم نسبت به آنکه نمایندگانشان پیگیر حق‌وحقوق آن‌ها هستند، امیدوار باشند.

بر این اساس میرلوحی در پاسخ به این سوال که آیا بهتر نیست به‌جای آنکه مجمع نمایندگان تهران و اعضای شورای شهر وقت و انرژی خود را صرف تصویب تحقیق و تفحص از شهرداری تهران کند، بهتر نیست نسبت به اصلاح ساختار اقدام کند، می‌گوید:« ما در سیاست‌های برنامه سوم و در کمیته منابع انسانی پیگیری این موضوع هستیم. درواقع نشست‌ها و برنامه‌های مناسبی را در موضوع نحوه صدور پروانه و شفاف‌سازی و اطلاع‌رسانی در حال برنامه‌ریزی است. شاید بتوان از طریق اطلاع‌رسانی در خصوص مزایده‌ها و مناقصه‌ها مانع ترک تشریفات در واگذاری امور شد. این موارد به‌صورت یک بسته جامع و قدم‌به‌قدم در حال طراحی و پیاده‌سازی است. در آینده نزدیک به پیمانکاران توضیح می‌دهیم واگذاری امور در شهرداری تهران دارای موازین خاص است و چگونه شفاف‌سازی در خصوص آن منجر به فاصله گرفتن از رانت و انحصار می‌شود. اعضای شورای پنجم در این حوزه احساس مسئولیت بسیار زیادی می‌کنند. لذا حتی اگر به ثمر رسیدن این نوع اقدامات سخت باشد و مقاومت‌هایی در برابر آن انجام شود ما نسبت به ثمر رسیدن آن مصر هستیم.»

حرکت چراغ خاموش توسط شورای شهر تهران

در آینده نزدیک نتایج مبارزه با فساد در شهرداری تهران را به اطلاع عموم می رسانیم

رئیس کمیته اقتصادی شورای شهر تهران ادعا می‌کند:« در حال حاضر به‌صورت چراغ خاموش در حال نظارت هستیم و به‌جای آن‌که به ارائه اعداد و ارقام در حوزه فساد بپردازیم در تلاشیم در آینده نزدیک نتایج مبارزه با فساد را در شهرداری تهران به اطلاع عموم برسانیم تا ضمن مقابله با فساد مالی و اداری، مردم را با انجام این نوع پیگیری‌ها امیدوار کنیم.»

اما آیا اصلاح ساختار در شهرداری تهران بدون حضور و سرعت عمل دستگاه قضایی امکان‌پذیر است؟ آیا این‌که شورای شهر تهران به این نتیجه رسیده است که با شیوه‌های انتظامی و قضایی نتایج محدودتری را کسب می‌کند به معنای آن است که می‌تواند اصلاح ساختار را در تمامی لایه‌ها بدون حضور مقام قضایی به نتیجه مطلوب برساند؟

 

www.fa.shafaqna.com/ انتهای پیام

شفقنا در شبکه های اجتماعی: توییتر | اینستاگرام | تلگرام