زمان انتشار : ۲۹ اردیبهشت ,۱۳۹۴ | ساعت : ۱۲:۵۸ | کد خبر : 20100 |

«مدنیت اجتماعی در زندگی های شهری روبه افول است»

شفقنا زندگی- یک جامعه شناس نوع مسکن و محیط زندگی افراد در جامعه شهری را مهم ارزیابی کرده و معتقد است: از دیدگاه جامعه شناسی زندگی شهری توسعه یافته باید به گونه ای باشد که همه گروه ها و طبقات اجتماعی اعم از غنی، متوسط و فقیر بتوانند در کنار یکدیگر زندگی کنند، این در حالی است که در شهرهای ما طبقه متوسط و کم درآمد روز به روز از داخل شهرها به حاشیه نشینی روی می آورند و شهرها بین دو گروه فقیر و غنی تقسیم می شود، بطوریکه مدنیت اجتماعی که بر اساس تعامل و ارتباط حاصل می شود در زندگی های شهری بخصوص بین ثروتمندان از بین رفته است، بنابراین لازم است دولت ها مساکنی را به عنوان مسکن افراد کم درآمد و نیازمند مسکن تعریف کنند.

دکتر حسین ایمانی در گفت وگو با خبرنگار شفقنا زندگی،  انتخاب مسکن برای اجاره نشین ها در جامعه ایران را بسیار دشوار و چالش زا توصیف کرد و گفت: تمامی کشورهای توسعه یافته در شهرهای خود مسکن هایی متناسب با اقشار اجتماعی جامعه خود دارند، نظیر مسکن کوچک و ارزان قیمت برای دانشجویان، خانواده ها و گروه های کم درآمد که به آن” مسکن های اجتماعی” می گویند، در واقع دولت ها یا شهرداری ها به مردم خود نوعی یارانه مسکن می دهند تا افراد نیازمند خانه در مدت طولانی یعنی تا زمانی که صاحبخانه شوند در آن زندگی کنند. اما در جامعه ما خانه سازمانی تنها به نظامیان یا کارکنان برخی سازمان های محدود اختصاص می یابد و گروه های متوسط یا کم درآمد جامعه از این نوع مساکن بی بهره هستند.

رها شدن گان مسکن و مشکلات آنان

این جامعه شناس شهری با تاکید بر اینکه سازمان های دولتی و شهرداری ها در ایران به وظایف اجتماعی خود پایبند نیستند تصریح کرد: خانه های سازمانی که باید توسط ادارات دولتی در اختیار کارکنان قرار بگیرند همان مساکن اجتماعی محسوب می شوند. متاسفانه در جامعه ما از زمانی که سازمان های دولتی به سمت خصوصی شدن حرکت کردند به وظایف اجتماعی خود متعهد نیستند و به نوعی کارکنان خود را رها کرده اند که از دید جامعه شناسی به آنها رها شدن گان مسکن می گویند.

اجاره نشین ها در جامعه ما از هیچ قانون و تسهیلات حمایتی بهره مند نیستند

وی در ادامه بازار مسکن و اجاره نشینی در ایران را بسیار نابسامان توصیف کرد و افزود: متاسفانه اجاره نشین ها در جامعه ما از هیچ قانون و تسهیلات حمایتی بهره مند نیستند و نوعی نابسامانی و تغییرات ناگهانی در بازار مسکن در کشور وجود دارد که تنها اجاره نیشن ها قربانی این آشفتگی می شوند،  لازم است مسوولان سیاست های مسکن درستی را اتخاذ کنند و شهرداری ها را موظف به ساخت مساکن اجتماعی برای گروههای کم درآمد نمایند.

بنگاه های مسکن غیرقابل اعتمادترین مراکز در ایران

دکتر ایمانی بنگاه های مسکن را غیرقابل اعتمادترین مراکز در ایران دانست و گفت: لازم است مراکزی تحت نظارت مسوولان دولتی یا شهرداری برای اجاره نشین ها و صاحبخانه ها در نظرگرفته شود که به مردم اطلاعات درستی را بدهند و مردم نیز به این مراکز اعتماد کنند، یعنی به نوعی رابط بین موجر و مستاجر باشند. این درحالی است که بنگاه های مسکن بصورت سر خود و بدون هیچ نظارتی نوعی آشفتگی، نابسامانی غیرقانونی و غیر اصولی در بازار مسکن ایجاد می کنند و این شیوه ی سنتی انتخاب مسکن که هیچ نوع شناختی در خصوص روانشناسی برخورد و ارتباط ندارند، نوعی بدبینی و بی اعتمادی مردم نسبت به آنها را رقم زده است. بطوریکه به ندرت کسی را مشاهده می کنیم وقتی وارد یکی از این بنگاه های معاملاتی مسکن که می شود احساس نکند  سرش کلاه نرفته است.

مسکن گزینی طبقه متوسط در حاشیه شهرها

این استاد دانشگاه تهران، با بیان اینکه فقر درآمدی موجب شده که طبقه متوسط به حاشیه نشینی روی آورند افزود: معمولا وضعیت اقتصادی و درآمدی افراد نوع مسکن، محیط زندگی و امکانات آن را تعیین می کند، متاسفانه یارانه یا کمک هزینه مسکن در ایران به خوبی تعریف نشده است و فاصله طبقاتی و فقر درآمدی در شهرهای ما موجب شده طبقه متوسط و رو به پایین روز به روز به سمت حاشیه نشینی سوق پیدا کنند.

مسکن متعارف در جامعه به خوبی تعریف شود

وی در ادامه با اشاره بر اینکه مسکن متعارف در جامعه باید به خوبی تعریف شود خاطر نشان کرد: استانداری برای تعریف مسکن متناسب در جامعه ما وجود ندارد و افراد بر اساس درآمد اقتصادی مسکن را تعیین می کنند به همین دلیل اکثر خانه هایی که برای سکونت انتخاب می شوند استاندار زندگی را ندارند و این مسئله روابط زن و شوهر، آینده فرزندان، کیفیت زندگی و مسائل روانی افراد را تحت تاثیر قرار می دهند و حتی از دید جامعه شناسی یکی از مهم ترین و کلیدی ترین متغییرهایی موثر در بروز آسیب های اجتماعی افراد نوع مسکن و محیط زندگی افراد است.

نوع مسکن و محیط زندگی جایگاه اجتماعی افراد جامعه ما مشخص می کند

به گفته این جامعه شناس شهری، در جامعه ما نوع مسکن و محیط زندگی جایگاه و منزلت اجتماعی افراد را مشخص می کند و آنها را مورد قضاوت های اجتماعی قرار می دهد، بر اساس این دیدگاه فرهنگی کسانی که مسکن مناسب در منطقه جغرافیایی بهتری دارد از نظر اجتماعی تایید می شوند. بنابراین نباید محلاتی در شهرهای ما وجود داشته باشد که فقرا در آن تجمع کنند در واقع این نوعی انزوا و ترد اجتماعی افراد کم درآمد محسوب می شود وآسیب های اجتماعی بیشتری به همراه دارد.

در زندگی شهری توسعه یافته همه طبقات اجتماعی در کنار هم زندگی کنند

این استاد دانشگاه تهران تاکید کرد: شهر مناسب و توسعه یافته، شهری است که مدام در حال رسد شدن است و گروههای مختلف اجتماعی اعم از (غنی و فقیر) در کنار همدیگر زندگی می کنند، در این نوع شهرنشینی تعامل افراد با یکدیگر بیشتر می شود و وقتی ارتباط بالا باشد روحیه همدلی، همکاری، ایثار،  فداکاری و کمک به همدیگر نیز افزایش می یابد در این شرایط افراد ثروتمند به نیازمند کمک می کند و نوعی تعادل بین آنها برقرار می شود.

اثری از مدنیت اجتماعی در بعضی مناطق ثروتمند نشین شهرهای ایران وجود ندارد

دکتر ایمانی جاجرمی با بیان اینکه مدنیت اجتماعی در مناطق ثروتمند نشین شهرهای ما بخصوص پایتخت کمتر وجود دارد، خاطر نشان کرد: وقتی به مناطق ثروتمند نشین شهرهای ایران بخصوص تهران مراجعه می کنیم، می بینیم که خانه ها در حصار دیوارهای بلند پنهان هستند وساخت و ساز آپارتمان ها، برج ها و ساختمان به گونه ای است که مدنیت اجتماعی بین ساکنان این مناطق مشاهده نمی شود و خیابان ها را خودروهای لوکس و گران قیمت پوشانده است زندگی اجتماعی در این نوع شیوه ی زندگی دیده نمی شود.

به گفته جاجرمی، در جامعه شناسی مدرن و امروزی بحثی به عنوان ” بی اعتنایی مدنی” وجود دارد که انطباق این موضوع در زندگی های آپارتمانی به این صورت است که ساکنان  آنها به گونه ای زندگی کنند که مزاحم دیگران نشوند. البته زندگی با این چنین تفکراتی ممکن است به دلیل مغایرت با ارزش های جامعه ما یعنی توجه به دیگران، همدردی، نوعدوستی، مشارکت های گروهی و برخی موضوعات اخلاقی مشترک بین افراد مورد نقد قرار بگیرد. در واقع بی اعتنایی مدنی دیدگاهی است که در آن افراد درعین اینکه به یکدیگر نزدیک و در کنار هم زندگی می کنند از یکدیگر فاصله دارند و این نوع تفکرات بیشتردر زندگی افراد غنی و ثروتمند بیشتر دیده می شود.

انتهای پیامb01de6b81c928dd454a5ae65345750f5_S