شفقنا زندگی- فرض کنید در حال رانندگی هستید و ماشینی بدون زدن راهنما ناگهان تغییر جهت میدهد، در خوشبینانهترین زیر لب غر و لندی نثار راننده بی احتیاط کرده و نگاه غضبناک خود را به آن می دوزید و تا چند دقیقه بعد با سرنشینان ماشین درمورد بی تدبیری راننده مذکور مذاکره میکنید، این در حالی است که خودتان با تغییر جهت بدون زدن راهنما، دنده عقب رفتن در بزرگراه، دور زدن در منطقه، دور زدن ممنوع، لایی کشیدن در اتوبان و انجام هر تخلف رانندگی دیگر را حق مسلم خود میدانید وعقیده دارید بهترین راننده دنیا هستید و گاهی انجام برخی تخلفات گریز ناپذیر است، نکته جالب توجه این است که توقع دارید دیگران درمورد این تخلفات شما سر تسلیم فرو بیاورند و اگر کسی به شما تذکر دهد به شخصیتتان برخورده و اذعان می کنید مردم یا بی اعصاب هستند یا بی فرهنگ!
به گزارش خبرنگار شفقنا زندگی، نمی توان این مساله را انکار کرد که حجم بالای ترافیک، مشکلاتی از قیبل فشارهای اقتصادی و… و تاثیر آنها بر روحیه مردم یکی از دلایل مهم بروز تصادفات رانندگی است، اما اگر یاد بگیریم درست رانندگی کنیم و به قوانین و یکدیگر احترام بگذاریم، میتوانیم از بروز تصادفات جلوگیری کنیم.
تصادفات رانندگی کشور در هفت ماهه نخست سال جاری بنا بر اعلام سازمان حمل و نقل و ترافیک شهرداری تهران در مجموع ۲۰۵ هزار کشته و مجروح بر جای گذاشته است.
طی هفت ماه اول سال جاری، ۱۰ هزار و ۹۱۴ نفر در کشور بر اثر تصادفات رانندگی کشته شدهاند که به معنای کشته شدن متوسط روزانه ۵۰ نفر در این سوانح است، علاوه بر این، طی این مدت ۱۹۳ هزار و ۶۷۵ نفر نیز بر اثر حوادث ترافیکی در کشورمان آسیب دیده اند که به مفهوم مجروح و مصدوم شدن متوسط روزانه ۱۰۴۱ نفر در این سوانح است.
بدین ترتیب به طور متوسط هر ساعت در کشور ما دو نفر بر اثر تصادفات رانندگی کشته و ۴۳ نفر نیز بر اثر این سوانح مجروح می شوند، به عبارت دقیق تر یک نفر از هموطنان ما در کمتر از هر ۲۹ دقیقه جان خود را بر اثر حوادث ترافیکی در شهرها و جاده ها از دست می دهد و سلامت یک نفر دیگر نیز در هر یک دقیقه و ۲۲ ثانیه بر اثر سوانح ترافیکی به مخاطره افتاده و دچار آسیب می شود.
سالانه حدود ۱۸هزار نفر در تصادفات رانندگی در ایران جان میبازند، گفت: این رقم معادل سقوط ۶۰ فروند هواپیمای مسافری با ۳۰۰ سرنشین است و به عبارتی هر ۶ روز برابر با مسافران یک هواپیما در حوادث ترافیکی کشورمان جان می بازند
نظر مردم چیست؟
افسانه ۳۶ ساله که روزانه مسافت زیادی را با ماشین شخصی خود طی میکند، به چراغ های راهنما اشاره کرده و می گوید: فکر می کنم ایستادن بیش از حد پشت چراغ قرمز، زمینه ساز بروز رفتارهای عصبی از طرف مردم است. هر چراغ قرمز حدودا سه دقیقه است، فرض کنید چهار چراغ قرمز در مسیر یک نفر از مبدا تا مقصد وجود داشته باشد، این فرد جدای از ترافیک شهر تهران، فقط باید ۱۲ دقیقه پشت چراغ ها منتظر بماند تا به مقصد برسد.
وی ادامه می دهد: این در حالی است که چراغ دقیقا بعد از سه دقیقه سبز شود، اما در اکثر مواقع ما شاهد این هستیم که هنگامی که سه دقیقه تمام شد، چراغ دو دقیقه هم روی عدد صفر ثابت می ماند.من فکر می کنم این یعنی دروغ گویی با شهروند، اگر به شهروند از ابتدا گفته شود که باید پنج دقیقه پشت چراغ بماند بهتر از این است که چراغ سه دقیقه قرمز باشد و دو دقیقه روی عدد صفر ثابت بماند.افسانه تاکید می کند: هنگامی که قانون به شهروند دروغ می گوید، شهروند یاد می گیرد به جای این که قانون مدار باشد، قانون گریز باشد و این مساله کوچک در لایه زندگی فرد نفوذ خواهد کرد و نمود آن در بخش های دیگر زندگی هم دیده خواهد شد.
از طرف دیگر محمد ۲۳ ساله خوش رفتاری در رانندگی را شرط مهمی می داند و می گوید: اگر رانندهای تخلفی را هم انجام دهد، برای مثال کوچه یک طرفهای را خلاف جهت حرکت کند، اگر من در مقابلش باشم و با حرکت سر یا دست عذر خواهی کند، من عصبانی نمیشوم، اما اگر قیافه حق به جانب به خود بگیرد من به تخلفش اعتراض خواهم کرد.
این دانشجوی حسابداری که بعد از اتمام ساعت طرح ترافیک از ماشین شخصی اش استفاده میکند در ادامه به موتورسواران اشاره می کند و اظهار می کند: من فکر می کنم موتور سواران از معضلات اصلی رانندگی در تهران هستند. آنها هیچ قوانینی را رعایت نمیکنند و حتی انگار پلیس ها هم هیچ چیز را برای آنها غیر قانونی نمی دانند.همین امر باعث بروز تخلفات و بی هنجاریهایی در خیابانها میشود.مخصوصا برای عباران پیاده.
مینا ۲۵ ساله که وسیله نقلیه شخصی ندارد و مسیر زیادی را پیاده طی میکند نیز رفتار موتور سواران را یک مشکل می داند و می گوید: آنقدر که من از موتور سواران در خیابان می ترسم از هیچ چیز دیگر نمی ترسم،زیرا آن ها پشت چراغ قرمز نمی ایستند، خیابان یک طرفه را خلاف جهت حرکت میکنند و سرعتشان زیاد است.
این کارمند بانک درمورد رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی اظهار می کند: من باید اعتراف کنم که به عنوان یک عابر پیاده قوانین را رعایت نمی کنم! برای مثال من حوصله ایستادن پشت چراغ سبز که درواقع چراغ قرمز عابر پیاده است را ندارم و همیشه سعی می کنم از بین ماشینها عبور کنم که این امر همیشه باعث اعتراض رانندگان می شود.
این در حالی است که سمیرا ۲۳ ساله رعایت قوانین را امری جدی می داند و اذعان می کند: من همیشه قوانین را رعایت می کنم و حتی اگر چراغ ۵ دقیقه هم برای عابر پیاده قرمز باشد، منتظر می مانم.
گفت وگو با یک جامعه شناس: نحوه رانندگی، شاخصه اصلی فرهنگ یک مردم
در ادامه گفتوگوی خبرنگار شفقنا زندگی، با دکتر امیرمحمود حریر چی، جامعه شناس و آسیب شناس اجتماعی در مورد فرهنگ رانندگی در ایران را بخوانید.
این جامعه شناس در ابتدا با بیان اینکه رانندگی شاخصه اصلی فرهنگ یک مردم است، اظهار کرد: در همه جای دنیا رانندگی در محیط اجتماعی و در بیرون از خانه یک شاخصه اصلی فرهنگ و اخلاق اجتماعی مردم است. این امر در کشور ما هم صدق میکند، اما متاسفانه هر چه بیشتر پیش می رویم در این زمینه با مشکل مواجه می شویم.
دکتر حریرچی درمورد این مشکلات توضیح داد: علت مشکلات این است که حجم ماشین ها زیاد شده است و امکانات موجود پاسخگوی این حجم نیست. خیابان ها و جاده ها به ویژه در کلان شهرهای کشور مانند تهران، کشش این حجم را ندارد.
وی به وسایل نقلیه عمومی اشاره کرد و افزود: وسال نقلیه عمومی به میزان کافی در اختیار مردم قرار ندارد تا مردم به استفاده از وسایل نقلیه عمومی تشویق شوند این در حالی است که وسایل نقلیه عمومی در کشورهای توسعه یافته با امکانات مناسب و قیمت مطلوب در اختیار مردم قرار دارد اما وسایل نقلیه عمومی در ایران و به خصوص شهرهای بزرگ به قدری شلوغ است که اکثر مردم نا خودآگاه استفاده از وسایل شخصی را ترجیه می دهند.
دارا بودن وسایل نقلیه شخصی به یک پرستیژ تبدیل شده
مردم ماشین را بخشی از شخصیت و موجودیت خود می دانند
این آسیب شناس اجتماعی در ادامه با بیان اینکه دارا بودن وسایل نقلیه شخصی به یک پرستیژ برای افراد تبدیل شده است،توضیح داد: در حال حاضر داشتن وسیله نقلیه شخصی به یک نوع پرستیژ برای افراد تبدیل شده است و افراد گمان می کنند داشتن ماشین شخصی به آن ها شخصیت می دهد در صورتی که نباید اینطور باشد و مادیات را نشانه شخصیت داشتن تلقی کنیم.
دکتر حریرچی با تاکید بر اینکه حس مالکیت در افراد شدید شده، اظهار کرد: حس مالکیت در بین مردم بسیار افزایش یافته است و دوست نداریم کوچکترین آسیبی به اجسامی که متعلق به ما است وارد شود، از طرف دیگر اعصاب مردم و آستانه تحمل آن ها کاهش پیدا کرده است و کوچکترین برخورد باعث بروز بزرگترین درگیری های بزرگ می شود، مانند حادثه ای که چند وقت پیش در منطقه سعادت آباد اتفاق افتاد.
وی ادامه داد: مردم ماشین را بخشی از قدرت، شخصیت و موجودیت خود می دانند و هنگامی که به ماشینشان صدمه وارد می شود حس می کنند به خودشان صدمه وارد شده است.
این جامعه شناس به مساله هزینه و وقت اشاره کرد و افزود: البته مسائل دیگری مانند هزینه تعمیر ماشین و نبود وقت کافی برای تعمیر ماشین هم مزید بر علت است. ماشین ها لوکس تر شده و قطعات آن ها گران تر شده است و مردم وقت کافی برای تعمیر ماشین ندارند. اما حس مالکیت که من به آن ” جنون مالکیت” می گویم را نمی توان انکار کرد.
سنبل پرخاشگری در رانندگی مردم دیده می شود
دکتر حریرچی با تاکید بر اینکه سنبل پرخاشگری در رانندگی مردم دیده می شود، گفت: این موضوع به شکل های مختلف مانند سبقت گرفتن، قائل نشدن حق تقدم، عدم رعایت حق عابر پیاده و… بروز پیدا می کند. ای موضوع یک حالت بی تفاوتی نسبت به حقوق بقیه شهروندان است.
امکانات پاسخگوی حجم ماشین ها نیست
وی در ادامه به قوانین راهنمایی و رانندگی اشاره کرد و توضیح داد: مساله دیگر قوانین راهنمایی و رانندگی است. همانطور که در ابتدا ذکر کردم امکانات پاسخگوی حجم ماشین ها نیست. باید به اندازه کافی خیابان، پل هوایی و… ساخته شود.
این جامعه شناس افزود: البته من فکر می کنم مساله چراغ راهنمایی رانندگی را باید بر عهده مسئولین مربوط قرار دهیم. زیرا چراغ ها با دوربین تحت کنترل درآمده و بر اساس کنترل انجام شده زمان مناسب برای آن ها تعیین می شود.به نظر من عملکرد راهنمایی رانندگی در این مورد در مجموع مطلوب است و اینکه عده ای از زمان تعیین شده گله می کنند نمی دانند که چراغ فرصتی به آن ها می دهد که قانون را اجرا کنند.
دکتر حریرچی ادامه داد: زمان چراغ قرمزها توسط پلیس هایی که در چهار راه می ایستند تعیین می شود. هنگامی که پلیس مشاهده کند ۱۲۰ ثانیه تعیین شده برای چراغ قرمزپاسخگو نبوده و طرف مقابل هنوز خالی نشده است، خودش چراغ را روی عدد صفر نگه می دارد. از طرف دیگر تعیین ۲۴۰ ثانیه برای چراغ قرمز نوعی فشار روانی برای مردم ایجاد می کند که میزان آن از بی اعتمادی ای که ایجاد می شود کم تر است.
وی تاکید کرد: از طرف دیگر افرادی که چراغ برای آن ها سبز است، از این اتفاق خوشحال می شوند و هیچ بی اعتمادی ای در آن ها رخ نمی دهد.جایی که به نفع ما است اعتراض نمی کنیم!
قوانین باید قابلیت اجرا داشته باشند
وی به کنترل های جاده ای اشاره کرد و گفت: با دلیل کنترل های جاده ای، مرگ و میرهای جاده ای ما که به ۲۰ هزار در سال رسیده بود به ۱۶ هزار کاهش پیدا کرد. اما میزان سرعت باید با توجه به شرایط باشد. برای مثال بارندگی شده و جاده لغزنده است و میزان سرعت باید با شرایط تعیین شود حتی اگر راه برای فرد باز باشد.
این جامعه شناس تاکید کرد: من فکر می کنم باید درمورد تابلوها، محل نصب آن ها تجدید نظر شود زیرا اکثر تابلوها بر اساس وضعیت قبلی جاده ها تعیین شده و قدیمی هستند.در واقع قوانین باید طوری وضع شود که قابلیت اجرا داشته باشد و مردم به اجرای آن تشویق شوند.
مردم باید یاد بگیرند حق دیگران را محترم بشمارند
دکتر حریرچی بر عقاید مردم تاکید کرد و توضیح داد: پلیس راهور برای وضع قوانین در شرایط مختلف می تواند از مردم نظر بخواهد.پلیس راهور تلاش دارد شرایط را برای مردم مطلوب کند و از هر راه حلی استفاده می کند.
وی در پاسخ به این سوال که چگونه می توان برای مردم فرهنگ سازی کرد، پاسخ داد: مردم باید یاد بگیرند حق دیگران را محترم بشمارند. یاد بگیرد عابر پیاده حق دارد، یاد بگیرد بین دو خط رانندگی کند تا ترافیک روان باشد و آگاه باشند که رعایت این نکات به نفع خودشان است.
تشریح دلایل بروز تخلفات رانندگی در گفت وگو با معاون آموزشی پلیس راهور تهران
فرهنگ ما غلط نیست، رفتارهایمان غلط است
در ادامه سرهنگ عین الله جهانی، معاون آموزشی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور تهران، درمورد فرهنگ رانندگی مردم ایران در گفت و گو با خبرنگار شفقنا زندگی گفت: اصطلاحی که تحت عنوان فرهنگ از آن یاد می کنیم، مجموعه ای از رفتار، آداب، سنن و روش ها است. در ارتباط با رانندگی ما اعتقاد داریم افرادی که دورهای آموزشی در ارتباط با مقررات راهنمایی و رانندگی را طی می کنند، با آداب و سنن و به عبارتی با فرهنگ رانندگی آشنا هستند.
وی ادامه داد: امری که در عمل با آن مواجه هستیم و می توان به عنوان یک مشکل از آن یاد کرد، فرهنگ غلط نیست، بلکه رفتارهای غلط ترافیکی است که از رانندگان سر می زند . ما اگر بخواهیم رفتارهای صحیح را جایگزین رفتارهای غلط برخی از رانندگان کنیم، خروجی این موضوع امری است که تخت عنوان ” رانندگی با فرهنگ بالا ” از آن یاد می شود.
معاون آموزشی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور تهران درمورد دلایل بروز تخلف از سوی برخی از افراد توضیح می دهد: ممکن است برخی رفتارها نادرست به دلایل مختلفی مانند عجله و شتاب، خودخواهی، ندانم کاری، کم بودن سطح آموزش و… باشد. اما در این بین تعداد بسیار قلیلی وجود دارند که از نظر اجتماعی و روان شناسی از بی نظمی و بی انضباطی لذت می برند.
سرهنگ جهانی با بیان اینکه از این افراد ” وندال ” گفته می شود، ادامه داد: برخی از افراد هستند که هنگامی که بی نظمی را مشاهده می کنند به آن دامن می زنند.برای مثال فرض کنید یک دستمال کاغذی در خیابان افتاده است، افرادی که از بی نظمی لذت می برند، با اینکه می دانند خیابان جای زباله ریختن نیست، زباله های خود را پیرامون دستمال رها می کنند تا به بی انضباطی موجود دامن بزنند.البته تعداد افراد نامبرده بسیار اندک است و هنگامی که در ترافیک بی نظمی مشاهده می کنند، به آن دامن می زنند و مشکلات را دو چندان می کنند.
وی در ادامه به نوع دیگری از افراد اشاره کرد و توضیح داد: تعداد دیگری از افراد هستند که گمان می کنند چون دارای جایگاه بالای مالی و اجتماعی هستند، می توانند به قوانین کم توجهی کنند و در واقع از موقعیتی که دارند سو استفاده می کنند.
معاون آموزشی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور تهران افزود: اگر همین رفتارهای غلط مانند راهنما زدن هنگام گردش، حرکت بین خطوط عبور، توقف کردن در محل های ممنوعه که همه رانندگان هنگام اخذ گواهینامه در مورد این رفتارها آموزش دیده اند کنار گذاشته شود، در شهر تهران شاهد تحول عظیمی از نظر رعایت نظم و انضباط و امنیت و حتی کاهش حوادث رانندگی خواهیم بود.
طرح ” ایست به احترام زندگی و الویت بخشی به خط سفید”
سرهنگ جهانی به اجرای طرح ” ایست به احترام زندگی و الویت بخشی به خط سفید” اشاره کرد . توضیح داد: هدف این طرح الویت بخشی به خط سفید است که در حال اجرای آن هستیم، کاهش حوادث رانندگی است. خطی که به عنوان یک نماد می تواند از نظر ترافیکی نظم و انضباط به شهر ببخشد، تعداد تصادفات پهلو به پهلو را به حداقل برساند، در گذرگاه های عابری پیاده بیش از پیش امنیت عابرین را تامین کند، همین امور هنگامی که کنار یکدیگر قرار داده می شوند، فرهنگ رانندگی را بروز می دهند.
در واقع طرح خط سفید برای هدایت خودروها به حرکت بین خطوط و رعایت حقوق عابران طراحی شده است که بر اساس آن شهرداری موظف است نواقص و مشکلات خط کشیها و تجهیزات ترافیکی را رفع کند و در این راستا آموزشهای فراگیر در تمامی عرصه ها و بسترهای اجتماعی برای فرهنگسازی و زمینه سازی بکارگیری خط سفید به جای استفاده از موانع فیزیکی انجام شود.
اتاقک خودرور انرژی کاذبی به راننده ها می دهد!
وی درمورد بروز رفتارهای خشونت آمیز مردم هنگام رانندگی اظهار کرد: تعدادی از رانندگان که داخل خودرو قرار می گیرند، اتاقک خودرور انرژی کاذبی را به آن ها می بخشد و فکر می کنند معبر متعلق به آن ها بوده و فقط به حقوق خود توجه می کنند و زیاده خواه هستند، اینگونه افراد در ابتدا باید توسط تعداد تخلفاتشان شناسایی شوند و سپس تحت تعلیم و آموزش قرار بگیرند.
معاون آموزشی و فرهنگ ترافیک پلیس راهور تهران ادامه داد: اجرا و اعمال دقیق قطعی مقررات برای آن ها اثرگذار است. من معتقد هستم اگر ما جریمه ها را طبق آنچه که قانون پیش بینی کرده است، دقیقا به اجرا برسانیم، یعنی متخلف بداند که در برابر هر تخلفی، هزینه آن را خواهد پرداخت، شاهد این همه تخلف نخواهیم بود.
سرهنگ جهانی به مباحث موجود در جرم شناسی اشاره کرد و افزود: ما در جرم شناسی فرا گرفته ایم که میزان بازدارندگی مجازات ها، به سنگینی آن ها مربوط نیست، بازدارندگی زمانی ایجاد می شود که حتمیت و قطعیت اجرای قانون برای متخلفین و افرادی که ناهنجاری ایجاد می کنند محرز شود.به نظر من اگر همین جریمه ها از طریق پلیس و سیستم هوشمند کنترل ترافیک اعمال و اجرا شود و متخلف بداند که برای هر تخلفی هزینه آن را خواهد پرداخت دست به تخلف نخواهد زد.
سرهنگ جهانی به انتظارهای موجود از شهرداری اشاره و افزود: انتظار ما از مسئولین، مخصوصا شهرداری این است که حتما درمورد تهیه و نصب سیستم های هوشمند کنترل ترافیک در سطح شهر تهران اقدام کنند تا پلیس بتواند همه جا را تحت نظارت و کنترل داشته باشد.
سه گام موثر در جهت آموزش رفتارهای صحیح رانندگی
وی در ادامه به بحث های آموزشی اشاره کرد و گفت: در بحث آموزش، ابتدا بحث کلاس های آموزشی مطرح است. کلاس های آموزشی تدبیری است که از طریق مسئولین امر در راهور ناجا صورت می پذیرد. در این کلاس ها، هم مقررات راهنمایی رانندگی و آیین نامه تشریح می شود و هم مقررات فنی خودرو توضیح داده می شود، و ۱۰ جلسه هم آموزش عملی ارائه می شود. اما اگر در آموزشگاه به این نتیجه برسند که فردی بیشتر از آنچه که آموزش دیده است به آموزش نیاز دارد، به وی بیشتر از سایرین آموزش می دهند.
وی تصریح کرد: ما به دلیل اینکه گامی را در جهت اصلاح رفتار ها برداریم، به صورت خودجوش در مناطق ۲۲ گانه تهران، کلاس های آموزش رایگان ایجاد کرده ایم و روزانه بین ۳ هزار تا ۳۵۰۰ نفر را به صورت رایگان آموزش می دهیم. این افراد کسانی هستند که به هر دلیلی که به اداره راهنمایی و رانندگی مناطق ۲۲ گانه تهران مراجعه می کنند، یک ساعت و نیم تحت آموزش های رایگان قرار می گیرند.
سرهنگ جهانی با بیان اینکه شرکت در این کلاس ها اجباری است، افزود: همه افرادی که در این کلاس ها شرکت می کنند، هنگام خروج از محتوای کلاس اعلام رضایت کرده اند و حتی از ما تقاضا می کنند سی دی آموزشی را برای ارائه به خانواده خود در اختیار آن ها قرار دهیم.در این کلاس ها علل تصادفات رانندگی و راه های پیشگیری از تصادفات را مستند به حوادثی که دوربین های ما در سطح شهر ضبط کرده اند ارائه می کنیم.
وی با بیان اینکه قدم دیگر در راستای آموزش، حضور در مدارس است، توضیح داد: روسای آموزش مناطق همراه با یک تیم نمایشی ( تئاتر) آموزشی، در مدارس ابتدایی حاضر می شوند و قوانین و مقررات راهور را مرتبط با این گروه سنی ، به صورت تمایش به کودکان انتقال می دهیم. هم اکنون تعداد گروه های نمایشی با کمک معاونت حمل و نقل شهرداری تهران ۲۲ گروه است که هر گروه در اختیار رئیس آموزش یک منطقه راهنمایی رانندگی بوده که به مدارس ابتدایی مراجعه می کنند و آموزش می دهند.
گزارش از پونه درخشان- شفقنا زندگی
