زمان انتشار : ۱۱ آذر ,۱۳۹۸ | ساعت : ۱۱:۵۹ | کد خبر : 220287 |

شفقنا زندگی- دکتر مصطفی سلیمانی، روانشناس در یادداشتی که برای شفقنا زندگی ارسال کرده آورده است: بی‌شک مهم‌ترین مجموعه اجتماعی را باید خانواده دانست؛ اگر امنیت و نشاط در خانواده وجود داشته باشد، تک تک فرزندان احساسات خوبی را دریافت خواهند کرد و به سلامت روانی لازم دست خواهند یافت.

در این یادداشت کوتاه، به برخی از عوامل تأثیرگذار در زمینه ایجاد سلامت روان فرزندان توسط خانواده شاد، اشاره خواهیم کرد.

۱. ارتقا سواد اجتماعی:
یکی از مهم‌ترین کارکردهای خانواده بانشاط، اجتماعی کردن فرزندان است. اگر کودکان و نوجوانان، از ابتدای ورودشان به اجتماع، از مهارت‌های لازم برخوردار باشند، طبیعتاً اجتماع نیز کم‌چالش‌تر خواهد بود.
ما به هیچ عنوان نمی‌توانیم خواستار و ایجاد کننده ارتباطات اجتماعی سالم باشیم، مگر اینکه به اصلاح بنیادی‌ترین مجموعه اجتماعی، یعنی خانواده دست بزنیم. روابط اجتماعی شایسته، تنها در یک خانواده سالم و بی‌حاشیه اتفاق خواهد افتاد.
وقتی فرزندان یک خانواده از موقعیت زندگی خود رضایت داشته باشند، از روح و روان متعادلی نیز برخوردار خواهند بود؛ و علت این امر را نیز باید در دوری آن‌ها از جنجال‌های آسیب‌رسان در زندگی دانست.
به این ترتیب، یک خانواده شاد در وهله اول، با نهادینه کردن اعتماد به نفس در ذهن و روان کودک خود، می‌تواند به مرحله بعد قدم بگذارد و زمینه‌سازِ شکل‌گیری یک اجتماع متعادل قرار بگیرد.
والدینی که دغدغه‌ شکل‌دهی و برقراری یک زندگی بدون تنش را دارند، به تدریج، سلامت روانی و امنیت را در کودک جاسازی می‌کنند و شرایط را برای افزایش سطح عزت نفس آن‌ها فراهم و هموار می‌کنند.

۲. ارتقا فرهنگ گفت‌وگو:
زمانی که والدین اهل دیالوگ و فهم مشترک باشند، به صورت مستقیم، امنیت فکری و شخصیت استاندارد را بین اعضای خانواده‌شان تقویت خواهند کرد.
با تحقیقات صورت گرفته، فرزندانی که در خانواده پر نشاط و اهل گفت‌وگو رشد می‌کنند، در ایام بزرگ‌سالی بسیار کم‌تر از سایر افراد دچار آسیب‌های زندگی و اجتماعی می‌شوند؛ زیرا قبل از مواجهه با بحران‌ها، آمادگی‌های لازم برای مقابله با آن‌ها را دارا هستند و به نوعی برای مدیریت بحران آموزش دیده‌اند.
در حقیقت، گفت‌وگو این موقعیت را برای اعضای خانواده ایجاد می‌کند که به بیراهه‌های اجتماعی و مشکلات فکری کشیده نشوند.
برای شکل‌گیری نشاط درونی خانواده، ضروری است که اعضای آن با مهارت‌های ارتباطی و اجتماعی آشنا باشند‌. این نهاد اجتماعی در صورتی که کارکرد اصلی خودش را فراموش کند، اجتماع کلان را نیز به طور حتم دچار خدشه‌ خواهد کرد.
ارتقای نشاط در زندگی مستلزم سرمایه‌گذاری‌های کلان و سنگین نیست. در واقع، کار اخلاقی و فرهنگی به معنای عام کلمه نیازمند رعایت مسائل ابتدایی انسانی است.
فرزندانی که از وجود یک خانواده شاد برخوردارند، حضور و فعالیت در خانه را به حضور در بیرون خانه ترجیح می‌دهند. در یک خانواده شاداب، فرزندان با احساس و تجربه امنیت فکری و حسی در محیط خانه، آن‌جا را به هر جای دیگری ترجیح می‌دهند.

۳. ارتقا الگوی مرجع:
والدین آگاه باید بدانند که خواه ناخواه برای فرزندان خود الگو هستند و رفتارشان زیر ذره‌بین است. در واقع، والدین الگوی اول و مرجع فرزندان محسوب می‌شود.
وقتی والدین از سلامت روحی و روانی تهی باشند، چرا باید این انتظار وجود داشته باشد که فرزندان از آن‌ها تأثیرات مثبت دریافت کنند؟!
فرزندان تنها با الگوگیری صحیح و اخلاقی می‌توانند از آسیب‌های اخلاقی و اجتماعی دور باشند.

۴. ارتقای سواد رسانه‌ای:
در گذشته، تأثیر اصلی روی تربیت فرزندان، توسط خانه و والدین صورت می‌پذیرفت؛ اما امروزه خانواده به تنهایی متکفل تربیت نیست و رقیبانی چون مدرسه، دوستان، جامعه و خصوصاً رسانه پیدا کرده است. ناکافی بودن خانواده، می‌تواند زمام امور را به دست رقیبان دیگر بدهد.
در شرایطی که درگیری فرزندان با رسانه، به این میزان دغدغه ایجاد کرده است، نمی‌توان ناآگاهی والدین را به عنوان مربیان اول فرزندان، نسبت به رسانه پذیرفت یا توجیه کرد.
امروزه، با وجود سرعت بالای رسانه‌ها در انتقال اطلاعات به فرزندان و به دلیل وجود محدودیت‌های تربیتی، آموزش فضای مجازی به افراد خانواده از مسائل ضروری به حساب می‌آید.
به واقع، ما اگر به دنبال عملکرد موفق بر تربیت فرزندان از جهت سلامت و امنیت هستیم، باید گفت‌وگوی مؤثر، در فضایی شاد با موضوعات اجتماعی چون آداب رسانه داشته باشیم.
روشن است که نباید اطلاعات فرزندان و والدین فاصله زیادی با همدیگر داشته باشد و شرایط برای نابسامان شدن اوضاع در خانواده فراهم شود.
این روزها، دسترسی آسان و سریع فرزندان به اطلاعات متنوع در هر زمینه‌ای، موجب شده که آن‌ها در برخی از مسائل، گوی سبقت را از والدین خود نیز بربایند و به نوعی با قرارگیری در حالت بحرانی، زمینه را برای آسیب‌های بعدی مساعد کنند.