شفقنا زندگی – دانشمندان به کشف جدیدی دست یافتهاند که میتواند راه را برای توسعه داروهای جدید جهت درمان بیماری پارکینسون، شایعترین بیماری تحلیلرونده عصبی در جهان، هموار کند.
به گزارش شفقنا؛ وبگاه آرتی عربی نوشت: «سالهاست که متخصصان میدانستند پروتئین PINK1 به طور مستقیم با بیماری پارکینسون مرتبط است. با این حال، تاکنون هیچکس نتوانسته بود شکل این پروتئین انسانی را ببیند یا بفهمد که چگونه به سطح میتوکندریها (نیروگاههای سلولی) آسیبدیده در سلولها متصل میشود یا چگونه فعال میشود».
اما دانشمندان مؤسسه والتر و الیزای هول و مؤسسه تحقیقات بیماری پارکینسون در استرالیا سرانجام موفق به حل این معمای چند دههای شدند. آنها کشف کردند که جهش در این پروتئین چگونه فعال میشود و این کشف، امکان یافتن راهی برای متوقف کردن آن و کند کردن پیشرفت بیماری را فراهم میکند.
تشخیص بیماری پارکینسون ممکن است سالها و گاهی دههها طول بکشد. اگرچه این بیماری معمولاً با لرزش همراه است، اما حدود ۴۰ علامت دیگر نیز دارد، از جمله اختلال در شناخت، مشکلات گفتاری، اختلال در تنظیم دمای بدن و مشکلات بینایی.
در حال حاضر درمانی برای بیماری پارکینسون وجود ندارد، اگرچه داروها، فیزیوتراپی و جراحی میتوانند به کنترل علائم کمک کنند.
از ویژگیهای اصلی بیماری پارکینسون، مرگ سلولهای مغز است. در حالی که حدود ۵۰ میلیون سلول در بدن انسان هر دقیقه جایگزین میشوند، سلولهای مغز با سرعت بسیار کمتری میمیرند و به راحتی جایگزین نمیشوند.
هنگامی که میتوکندریها آسیب میبینند، تولید انرژی را متوقف میکنند و سموم را در سلول آزاد میکنند. در افراد سالم، سلولهای آسیبدیده از طریق فرآیندی به نام «میتوفاژی» (mitophagy) از بین میروند. اما در افراد مبتلا به بیماری پارکینسون که دارای جهش در پروتئین PINK1 هستند، این فرآیند به درستی کار نمیکند و منجر به تجمع سموم در سلول و در نهایت مرگ آن میشود.
پروتئین PINK1 به طور خاص با بیماری پارکینسون زودرس که افراد زیر ۵۰ سال را مبتلا میکند، مرتبط است. با وجود این ارتباط شناختهشده، دانشمندان پیش از این نتوانسته بودند این پروتئین را مشاهده کنند یا نحوه عملکرد آن را درک کنند.
پروفسور دیوید کاماندر، نویسنده این مطالعه، میگوید: «این یک دستاورد بزرگ در تحقیقات بیماری پارکینسون است. دیدن پروتئین PINK1 و درک چگونگی اتصال آن به میتوکندریها، شگفتانگیز است. ساختار این پروتئین، روشهای جدیدی برای اصلاح PINK1 را نشان میدهد که میتواند زندگی افراد مبتلا به پارکینسون را به طور اساسی تغییر دهد».
دکتر سیلوی کالگاری، از دیگر نویسندگان این مطالعه، میگوید که پروتئین PINK1 در چهار مرحلهی متمایز عمل میکند که دو مرحله اول آن پیش از این مشاهده نشده بود. او توضیح میدهد که اول، PINK1 آسیب میتوکندریها را تشخیص میدهد، سپس به میتوکندریهای آسیبدیده متصل میشود. پس از اتصال، با پروتئینی دیگر به نام Parkin واکنش میدهد تا میتوکندریهای آسیبدیده بازیافت شوند.
کالگاری میافزاید: «این اولین باری است که پروتئین PINK1 انسانی را به سطح میتوکندریهای آسیبدیده متصل میبینیم و این امر مجموعهای شگفتانگیز از پروتئینهایی را که به عنوان محل اتصال عمل میکنند، آشکار کرده است. همچنین برای اولین بار دیدیم که جهشهای موجود در افراد مبتلا به پارکینسون چگونه بر پروتئین PINK1 انسانی تأثیر میگذارند».
استفاده از PINK1 بهعنوان هدف برای درمانهای دارویی بالقوه، همواره مطرح بوده است، اما به دلیل عدم درک ساختار پروتئین و چگونگی اتصال آن به میتوکندریهای آسیبدیده، این امر محقق نشده بود.
این تیم تحقیقاتی قصد دارد از این دانش برای یافتن دارویی استفاده کند که بتواند پیشرفت بیماری پارکینسون را در افرادی که دارای جهش در پروتئین PINK1 هستند، کند یا متوقف کند.
