شفقنا زندگی – در روزهای داغ تابستان، آفتاب فقط گرما نمیآورد؛ اشعههای فرابنفش پنهان در نور خورشید، تهدیدی جدی برای سلامت پوست و چشمها هستند. پزشکان هشدار میدهند که حتی چند دقیقه بیمحافظ زیر نور خورشید ماندن، ممکن است آثار جبرانناپذیری بهجا بگذارد. اما چه ساعاتی خطرناکترند و چطور از خودمان محافظت کنیم؟
به گزارش شفقنا زندگی به نقل از مهر ، با افزایش دمای هوا و شدت تابش خورشید در تابستان، اشعه فرابنفش (UV) نیز افزایش مییابد؛ اشعهای که به گفتهی دکتر مصطفی هادئی، عضو هیئت علمی دانشکده بهداشت دانشگاه علوم پزشکی تهران، میتواند بهطور مستقیم موجب آسیب به پوست، چشمها و حتی منجر به سرطانهای پوستی شود.
اشعه فرابنفش چیست و چرا خطرناک است؟
اشعه فرابنفش بخشی از نور خورشید است که به سه دسته تقسیم میشود:
- UVA: با نفوذ به لایههای عمقی پوست، باعث پیری زودرس، چین و چروک و افزایش خطر سرطان میشود.
- UVB: به لایههای سطحی پوست آسیب میزند، عامل اصلی آفتابسوختگی و سرطانهای پوستی است.
- UVC: انرژی بالایی دارد اما خوشبختانه توسط لایه اوزون جذب میشود و به زمین نمیرسد.
چه ساعاتی نباید زیر نور آفتاب باشیم؟
دکتر هادئی تأکید میکند که بین ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر شدت اشعه UV در بالاترین حد است و قرار گرفتن در فضای باز در این ساعات، بیشترین خطر را دارد.
شاخص UV چیست؟
برای سنجش شدت تابش اشعه فرابنفش، شاخص UV (UV Index) تعریف شده است:
| مقدار شاخص | میزان خطر | توصیهها |
|---|---|---|
| ۰ تا ۲ | کم | فعالیت در فضای باز بلامانع |
| ۳ تا ۷ | متوسط تا زیاد | استفاده از ضد آفتاب، سایه، کلاه و عینک |
| ۸ و بالاتر | بسیار زیاد | اجتناب کامل از آفتاب در فضای باز |
چطور متوجه شویم آفتاب خطرناک است؟
با استفاده از «قانون سایه» میتوانید به سادگی متوجه شوید:
اگر سایهی بدن شما کوتاهتر از قدتان باشد، یعنی خورشید در بالاترین نقطه است و اشعه UV در بیشترین میزان.
چطور از خودمان محافظت کنیم؟
برای کاهش آسیبهای ناشی از اشعه فرابنفش:
- از ضدآفتاب با SPF حداقل ۳۰ یا ترجیحاً ۵۰ استفاده کنید.
➕ ضدآفتاب را ۱۵ دقیقه قبل از بیرون رفتن بزنید و هر ۲ تا ۳ ساعت تمدید کنید. - لباسهای آستینبلند و رنگ روشن بپوشید.
- از کلاه لبهدار ۷ تا ۱۰ سانتیمتری استفاده کنید.
- عینک آفتابی استاندارد با محافظ UV بزنید (ترجیحاً با برچسب UV400).
- در ساعات اوج تابش، تا حد امکان در سایه یا فضاهای سرپوشیده بمانید.
چشمها، قربانی خاموش نور خورشید
چشمها در برابر اشعه UV بسیار حساساند. تماس مکرر با نور خورشید بدون محافظ مناسب میتواند منجر به بیماریهایی مثل آب مروارید شود. استفاده از عینکهای آفتابی با کیفیت، نقش مهمی در پیشگیری از این آسیبها دارد.
تهدید واقعی یا اغراق؟
اگرچه قرار گرفتن زیر نور آفتاب همیشه به بیماری منجر نمیشود، اما بیتوجهی به نکات ایمنی میتواند عواقب جدی داشته باشد. با چند اقدام ساده، میتوان خطر را به میزان چشمگیری کاهش داد.
سه گام کلیدی برای محافظت در برابر UV
- محافظت از پوست با ضدآفتاب، لباس مناسب و اجتناب از آفتاب ظهر.
- محافظت از چشم با عینک آفتابی استاندارد.
- اطلاع از شاخص UV روزانه و تطبیق برنامهها با آن.