شفقنا زندگی – جنین، تنها یک موجود بیحرکت در رحم نیست؛ بلکه از همان ابتدای زندگیاش، تحت تأثیر مستقیم روان، تغذیه و محیط مادر قرار دارد. مراقبت آگاهانه از مادر باردار، نخستین قدم برای ساختن نسلی سالم، توانمند و دارای سلامت روان است.
به گزارش شفقنا زندگی به نقل از مهر، دکتر بابک بیگی، فوق تخصص نوزادان، با اشاره به اهمیت دوران بارداری در شکلگیری سلامت روان و جسم کودک گفت: بارداری فقط یک دوره فیزیولوژیک نیست؛ بلکه نقطه آغاز تربیت و رشد انسان از درون رحم مادر است.
وی اظهار کرد: جنین از همان دوران حضور در رحم قادر به درک محرکهای محیطی است و وضعیت روانی و تغذیهای مادر، نقش مستقیمی در سلامت آینده کودک دارد. به گفته وی، تغذیه نامناسب، استرس روانی یا بیماریهای دوران بارداری میتوانند زمینهساز مشکلات ذهنی، رشدی و حتی رفتاری در نوزاد شوند.
تغذیه و سلامت روان، دو رکن حیاتی در بارداری
بیگی با تأکید بر نقش تغذیه مناسب در دوران بارداری گفت: گرچه بدن مادر تا حدی میتواند نیازهای جنین را از ذخایر خود تأمین کند، اما کمتوجهی به تغذیه صحیح، میتواند منجر به «تأخیر رشد داخل رحمی (IUGR)» و حتی عقبماندگی ذهنی در کودک شود. او افزود: رژیم بارداری الزماً پرهزینه نیست؛ بلکه باید متعادل، حاوی مواد مغذی، و فاقد افراط در مصرف چربی یا قند باشد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: سلامت روانی مادر نقش حیاتی در شکلگیری ذهن کودک دارد. جنین در رحم، نسبت به صدا، نور و حتی احساسات مادر واکنش نشان میدهد. تحقیقات جدید حتی نشان دادهاند که جنین قادر به تمایز بین صداهای زنده و ضبطشده است. از این رو، حمایت عاطفی از مادران باردار، گامی مؤثر در رشد روانی کودک به شمار میرود.
آموزش، کلید توسعه پایدار انسانی
بیگی با تأکید بر اینکه نیروی انسانی سالم و توانمند پایه اصلی توسعه کشور است، گفت: تربیت نسل آینده از رحم مادر آغاز میشود. برنامههای مراقبتی وزارت بهداشت شامل مراجعات منظم، آموزش، غربالگری و پیگیریهای پس از زایمان، در همین راستا طراحی شدهاند. او افزود: آگاهی مادران، مهمترین رکن موفقیت این برنامههاست؛ چرا که نمیتوان برای مراقبت از هر مادر یک ناظر تعیین کرد، بلکه باید با آموزش، انگیزه درونی مادران را برای حفظ سلامت نوزاد افزایش داد.
ایران؛ پیشرو در غربالگری نوزادان
به گفته این متخصص نوزادان، ایران از سال ۱۳۸۴ با اجرای طرح غربالگری کمکاری تیروئید نوزادان، گامی بلند در پیشگیری از عقبماندگی ذهنی برداشت؛ طرحی که فقط با یک قطره خون از پاشنه پای نوزاد انجام میشود و جان هزاران کودک را نجات داده است.
بیگی همچنین به آغاز پایلوت غربالگری ۵۳ بیماری نادر در دانشگاه علوم پزشکی ایران اشاره کرد و گفت: این طرح مشابه نمونههای پیشرفته جهانی است و امکان تشخیص زودهنگام بسیاری از بیماریها را پیش از بروز علائم فراهم میکند.
وی در پایان تصریح کرد: آموزش چهرهبهچهره، ارائه بستههای آموزشی پس از زایمان و پیگیریهای مستمر، راهکارهایی مؤثر برای تضمین سلامت نوزادان هستند. او تأکید کرد: مادری که آگاهانه در این مسیر قدم بردارد، نهتنها به سلامت فرزند خود کمک کرده، بلکه نقش پررنگی در سلامت آینده جامعه ایفا میکند.