شفقنا زندگی – پژوهشهای تازه نشان میدهد که آنچه در چند روز نخست پس از تولد وارد رودهی نوزاد میشود، میتواند مسیر سلامتی او را تا دههها بعد تعیین کند.
به گزارش شفقنا زندگی به نقل از سلامت نیوز به نقل ازbbc، پژوهشهای تازه نشان میدهد که آنچه در چند روز نخست پس از تولد وارد رودهی نوزاد میشود، میتواند مسیر سلامتی او را تا دههها بعد تعیین کند.
در بیمارستان «کوئینز» لندن، گروهی از دانشمندان در پروژهای به نام «بیبی بیوم» (Baby Biome) مدفوع بیش از ۳۵۰۰ نوزاد را بررسی کردند تا بفهمند چگونه باکتریهای اولیه روده بر سیستم ایمنی و بیماریهای آینده تأثیر میگذارند.
نوزاد هنگام تولد استریل است
به گفتهی پروفسور «نایجل فیلد» از دانشگاه کالج لندن، بدن نوزاد در لحظه تولد کاملاً استریل است و طی چند روز نخست، روده به تدریج با میکروبها پر میشود. این میکروبها نقش مهمی در آموزش سیستم ایمنی و حتی در سلامت روان در آینده دارند.
باکتریهای روده، معماران سیستم ایمنی
دکتر «آرچیتا میشرا» از دانشگاه سیدنی میگوید:«نخستین میکروبهایی که در روده نوزاد ساکن میشوند، مانند معماران سیستم ایمنی عمل میکنند و به بدن یاد میدهند میان دشمن و دوست تفاوت بگذارد.»
این باکتریها بر خطر ابتلا به آلرژیها، واکنش به واکسنها و عملکرد سد روده اثر میگذارند. سه سال اول زندگی بهویژه اهمیت زیادی دارد؛ دورهای که میکروبیوم روده اثر خود را برای دههها باقی میگذارد.
ارتباط مستقیم با باکتریهای مادر
برخلاف باور عمومی، باکتریهای مفید نوزاد از دستگاه گوارش مادر منتقل میشوند، نه از مجرای زایمان.
به گفتهی «استیون لیچ» از دانشگاه نیو ساوت ولز:«در زایمان طبیعی، سر نوزاد هنگام خروج در تماس مستقیم با بخش انتهایی روده مادر است. در واقع، طبیعت کاری میکند که نوزاد در همان لحظه تولد، باکتریهای مفید دریافت کند!»
نوزادانی که از طریق سزارین به دنیا میآیند، این تماس را ندارند؛ به همین دلیل ترکیب میکروبی رودهشان با نوزادان طبیعی متفاوت است و بیشتر از باکتریهای بیمارستانی تأثیر میپذیرد.
سه باکتری سرنوشتساز
مطالعهی سال ۲۰۱۹ نشان داد که در هفتهی اول پس از تولد، یکی از سه گونهی زیر معمولاً اولین ساکن رودهی نوزاد میشود:
- Bifidobacterium longum (بیفیدوباکتریوم لانگوم)
- Bifidobacterium breve (بیفیدوباکتریوم بروهوه)
- Enterococcus faecalis (انتروکوک فکالیس)
نوزادان زایمان طبیعی بیشتر دارای گونههای مفید B. longum و B. breve هستند، در حالیکه نوزادان سزارینی بیشتر E. faecalis دارند که با عفونتهای فرصتطلب مرتبط است.
نکته جالب: کودکانی که رودهشان از ابتدا با B. longum پر شده بود، تا دو سالگی نیمی کمتر دچار عفونتهای تنفسی شدند.
میکروبهای خوب چگونه محافظت میکنند؟
این باکتریها با تجزیهی قندهای پیچیدهی شیر مادر، موادی به نام اسیدهای چرب زنجیرهکوتاه (SCFA) تولید میکنند که سیستم ایمنی را تنظیم و از واکنشهای بیشفعال (مثل آلرژی و آسم) پیشگیری میکند.
راهکارهای آینده: از پروبیوتیک تا «پزشکی میکروبی دقیق»
دانشمندان معتقدند باید برای نوزادان سزارینی راهی ایمن برای بازسازی میکروبیوم طبیعی پیدا کرد.روشهایی مثل «تلقیح واژنی» یا انتقال مدفوع مادر هنوز ایمن و قطعی نیستند، اما پروبیوتیکها گزینهای مؤثر و بیخطر به نظر میرسند.
در آینده، پزشکان ممکن است بتوانند بر اساس ژنتیک و تغذیهی هر نوزاد، ترکیب میکروبی خاصی را تجویز کنند. چیزی شبیه به «داروی میکروبی شخصیسازیشده».