شفقنا زندگی – کریس فالوز، عکاس برجسته حیاتوحش، با مرور تجربههای خود از ثبت تصاویر خیرهکننده کوسههای سفید بزرگ در سواحل آفریقای جنوبی، از ناپدید شدن مرموز این گونه و تأثیر عمیق آن بر نگاهش به طبیعت سخن میگوید؛ روایتی که در کنار آن، بازگشت نهنگهای گوژپشت بارقهای از امید برای آینده محیطزیست به همراه دارد.
به گزارش سرویس ترجمه شفقنا از سی بی اس نیوز، زمانی که کریس فالوز، عکاس حیاتوحش، برای نخستینبار به آبهای خلیج فالس در کیپتاونِ آفریقای جنوبی رفت، با جامعهای پررونق از کوسههای سفید بزرگ روبهرو شد.
آنها به دهها هزار فُکی که روی صخرهای نزدیک به نام «جزیره فُکها» زندگی میکردند، شکار میکردند. حدود یک دهه پیش، فالوز سالانه بین ۲۵۰ تا ۳۰۰ کوسه سفید بزرگ متفاوت را در آنجا مشاهده میکرد.
و با کمی شانس، میشد یکی از این شکارچیان باشکوه را دید که از آب به بیرون میجهد و در حالی که در هوا پرواز میکند، شکار خود را در آروارههایش میقاپد.
عکسهای فالوز از این رفتار در کوسههای سفید بزرگ که «بیرونجهی» (breaching) نام دارد، از نفسگیرترین تصاویر دنیای طبیعی هستند؛ تصاویری که آنها را در میانه پرواز، معلق بالای آب ثبت میکنند.
فالوز به برنامه ۶۰ Minutes Overtime گفت: «دیدن یک کوسه سفید بزرگ هزار کیلوگرمی که از آب به بیرون پرتاب میشود، چیزی است که افراد بسیار کمی آن را تجربه میکنند، و قطعاً من هرگز از دیدنش خسته نشدم.»
اما حدود ۱۰ سال پیش، جمعیت کوسههای سفید بزرگ بهطور مرموزی شروع به ناپدید شدن کرد. مشاهده آنها کاهش یافت و گردشگران دیگر نمیآمدند. دانشمندان و فعالان محیطزیست درباره عامل این اتفاق اختلاف نظر دارند، اما همه توافق دارند که کوسههایی که زمانی در این آبها شنا میکردند، اکنون دیگر وجود ندارند.
فالوز گفت: «این موضوع واقعاً به من نشان داد که سیاره ما چقدر شکننده است. این اتفاق عمیقاً روی من تأثیر گذاشت، اما در عین حال انگیزهای شد برای کاری که امروز انجام میدهم: اینکه آنچه را که دیدن آن برایم یک امتیاز بزرگ بوده، به نمایش بگذارم.»
فالوز در گفتوگو با ۶۰ Minutes Overtime از خانهاش در کیپتاون درباره عزم تازهاش برای حفاظت و مستندسازی دنیای طبیعی پس از ناپدید شدن کوسههای سفید بزرگ سخن گفت و داستانهای پشت تصاویر شگفتانگیزش از حیاتوحش را به اشتراک گذاشت.
مشهورترین عکس او «آروارههای هوایی» (Air Jaws) است: تصویری سیاهوسفید و دراماتیک از یک کوسه سفید بزرگ که در حال جهش از آب است و دهانش را کاملاً باز کرده و دندانهای تیزش را به نمایش میگذارد.
در سال ۲۰۰۱، فالوز با قایق به آبهای نزدیک جزیره فُکها رفت تا لحظه جهش یک کوسه سفید بزرگ را ثبت کند.
او گفت: «حدود یک ساعت بود که یک طعمه مصنوعی شبیه فُک را میکشیدیم و موفقیت چندانی نداشتیم. اما چیزی به من میگفت تمرکزت را حفظ کن و ادامه بده.»
ناگهان، یک کوسه سفید بزرگ از آب بیرون پرید. شاتر دوربین فالوز پشتسرهم صدا داد. همهچیز در حدود هفت ثانیه تمام شد. «و آن زمان، دوران فیلم عکاسی بود. نمیتوانستم پشت دوربین نگاه کنم تا ببینم آیا عکس را درست گرفتهام یا نه.»
او گفت: «تمام آخر هفته را صبر کردم، بدون اینکه بدانم آیا این تصویر شگفتانگیز را بیش از حد در ذهنم بزرگ کردهام یا واقعاً واضح ثبت شده است… [دوشنبه] که وارد آزمایشگاه شدم، همه برایم دست میزدند.»
این عکس زندگی فالوز را تغییر داد. در روزنامهها و مجلات سراسر جهان منتشر شد، برایش شهرت جهانی به ارمغان آورد و مسیر حرفهای او را در عکاسی از حیوانات در طبیعت شکل داد.
او گفت: «این عکسی بود که زندگی مرا تغییر داد و شروعی فوقالعاده برای حرفه عکاسیام فراهم کرد… و به نوعی قدرت و مهارت شکارگری این حیوان شگفتانگیز را به تصویر میکشد.»
فالوز بعدها به گرفتن عکسهای بیشتری از کوسههای سفید بزرگ در سواحل کیپتاون ادامه داد و حتی بدون قفس محافظ وارد آب میشد تا از زیر آب، از آنها هنگام شنا عکس بگیرد.
او گفت همسرش، مونیک، نقش بسیار مهمی در حفظ ایمنی او هنگام کار با حیوانات در زیستگاهشان دارد. او معمولاً برای عکاسی از کوسهها و دیگر گونهها بدون قفس غواصی میکند.
فالوز گفت: «من واقعاً خوششانس هستم که شریک زندگی فوقالعادهای مثل همسرم دارم… او رفتار این حیوانات را درک میکند و باعث میشود کارم کمی ایمنتر شود و همچنین کمک میکند در بهترین موقعیت برای گرفتن یک عکس عالی قرار بگیرم.»
فالوز معتقد است کوسههای سفید بزرگ، با وجود ترسی که بسیاری از مردم از آنها دارند، بهدرستی درک نشدهاند. او میگوید با مشاهده نزدیک آنها چیزهای زیادی یاد گرفته است.
او گفت: «یکی از مهمترین آموزگاران من کوسه سفید بزرگ بود؛ حیوانی که بسیاری از مردم از آن میترسند، اما من در طول سالها عاشقش شدم.»
او توضیح داد: «میتوانم صادقانه بگویم که هرگز احساس نکردهام این حیوانات بهطور آشکار نسبت به من رفتار تهاجمی داشتهاند… این در واقع تحمل آنهاست که به من اجازه میدهد وارد قلمروشان شوم.»
فالوز همچنین داستان عکس دیگری را تعریف کرد: گلهای از فیلها که از یک دریاچه خشک عبور میکنند و یک ماده فیل با عاجهای بزرگ آنها را هدایت میکند.
او گفت: «متأسفانه تعداد بسیار کمی فیل با عاجهای بزرگ باقی ماندهاند. یکی از مکانهایی که میتوان آنها را دید پارک ملی آمبوسلی در کنیاست… من بسیار خوششانس بودم که در زمان و مکان مناسب و از زاویهای پایین و نزدیک به او قرار داشتم.»
این عکس که «سرپیچی» (Defiance) نام دارد، فیل نادری با عاجهای بلند را نشان میدهد؛ حیوانی که به دلیل شکار غیرقانونی برای عاجهایش، دیدنش بسیار نادر است.
فالوز گفت: «این مادر قدرتمند… از دام شکارچیان و گلوله آنها جان سالم به در برده و somehow توانسته گلهاش را ایمن نگه دارد و برایشان غذا و آب فراهم کند.»
در حالی که از بین رفتن کوسههای سفید بزرگ در سواحل کیپتاون «تراژیک» بود، فالوز میگوید بازگشت نهنگهای گوژپشت به او «امید» داده است.
از زمانی که ممنوعیت شکار تجاری نهنگها توسط کمیسیون بینالمللی شکار نهنگ در سال ۱۹۸۵ اجرایی شد، جمعیت جهانی نهنگهای گوژپشت بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
فالوز این تغییر را شخصاً در سواحل آفریقای جنوبی مشاهده کرده است: «اکنون گروههایی با ۱۵۰ تا ۲۰۰ نهنگ را میبینیم.»
او گفت: «هیچ تجربه حسیای شاید قابل مقایسه با عکاسی از آنها نباشد… بویشان را حس میکنید، آنها را میبینید، صدایشان را میشنوید، نفسشان را روی خود احساس میکنید… این تجربه عمیقاً شما را تحت تأثیر قرار میدهد. واقعاً شگفتانگیز است که در کنار بزرگترین موجودات سیاره باشید.»
کریس و مونیک فالوز از درآمد فروش عکسهایشان برای تأمین مالی پروژههای حفاظت از محیطزیست، از جمله پروژههای خودشان، استفاده کردهاند.
در سال ۲۰۱۷، آنها ۶۱ هکتار زمین در کیپ اینفانتا در ساحل جنوبی آفریقای جنوبی خریدند تا زیستگاهها را احیا کنند. اکنون نیز در حال خرید زمینی به مساحت ۲۶۵۰۰ هکتار در نامیبیا هستند تا به احیای زیستگاه و گسترش مسیرهای حیاتوحش کمک کنند.
فالوز میگوید مردم میتوانند با مراقبت بیشتر از محیطزیست و رسیدگی به «بخش کوچک خودشان از جهان» به ایجاد تنوع زیستی کمک کنند. یک قانون ساده: «پلاستیک را در آب نیندازید… نمیتوانید تصور کنید چند بار حیواناتی را دیدهام که در پلاستیک گرفتار شدهاند.»
او گفت: «تمام زندگی به شکل دیگری از زندگی وابسته است.»
«کوسههای سفید بزرگ، فیلها، شیرها، پنگوئنها—همه آنها خانوادهها و اکوسیستمهای خاص خود را دارند… با آنها با احترام رفتار کنید.»