راهکارهای ساده برای پیشگیری از آلرژی بهاری

به گزارش شفقنا زندگی، دکتر فرح زاد جباری آزاد در تشریح علائم مشترک و در عین حال متمایز کننده آلرژی، سرماخوردگی و کرونا، اظهار کرد: در حالی که عطسه، آبریزش بینی و سرفه می‌توانند از علائم مشترک آلرژی و سرماخوردگی باشند، اما تفاوت‌های ظریفی در زمان بروز، شدت و همراهی با سایر علائم وجود دارد که به تشخیص کمک می‌کند.

وی درباره فصل بروز بیماری، افزود: یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها، زمان بروز علائم است، آلرژی‌ها معمولاً به یک فصل خاص ارتباط دارند و اوج علائم آن‌ها در فصول بهار و تابستان مشاهده می‌شود. در مقابل، سرماخوردگی‌ها که ناشی از عفونت‌های ویروسی و میکروبی هستند، بیشتر در فصول پاییز و زمستان شیوع پیدا می‌کنند.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی، بیان کرد: تب، بدن درد، رخوت و بی‌حالی ناگهانی که با شروع علائم تنفسی همراه است، معمولاً نشانه‌ای از عفونت‌هایی مانند سرماخوردگی یا کرونا است. همچنین در آلرژی‌ها، علائم غالباً با عطسه و آبریزش بینی آغاز می‌شود و در موارد نادر، ممکن است به دلیل ورود عفونت‌های ثانویه، تب نیز به علائم اضافه شود. اما شروع ناگهانی تب و بدن درد، بیشتر به سمت بیماری‌های عفونی اشاره دارد.

جباری آزاد با اشاره به الگوی زمانی و شدت علائم، ادامه داد: الگوی زمانی بروز علائم نیز تفاوت قابل توجهی را نشان می‌دهد، علائم سرماخوردگی معمولاً به صورت حاد شروع شده، شدت یافته و پس از چند روز به تدریج کاهش می‌یابند. اما در آلرژی، علائم ممکن است به صورت دوره‌ای بروز کنند، برای مثال، فرد صبح هنگام بیدار شدن با عطسه‌های پشت سرهم و آبریزش بینی مواجه می‌شود که طی روز کم‌کم شدت علائم کاهش یافته و حتی ممکن است در ساعاتی از روز، فرد هیچ علامت واضحی نداشته باشد.

وی افزود: یکی دیگر از نشانه‌های کلیدی، وابستگی علائم به محیط است. علائم سرماخوردگی معمولاً به مکان بستگی ندارند و فرد در هر محیطی چه در خیابان و چه در خانه، علائم مشابهی را تجربه می‌کند. اما در آلرژی، علائم اغلب به محرک‌های محیطی وابسته هستند. به عنوان مثال، فرد با ورود به پارک یا فضاهای باز علائمش تشدید شده و با بازگشت به محیط خانه، علائم کاهش می‌یابد. البته اگر محرک آلرژی در داخل خانه باشد، مانند حیوانات خانگی یا گرد و غبار، علائم در داخل خانه بیشتر خواهد بود.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی با تاکید بر اینکه خارش، به خصوص خارش چشم، گوش و حلق، یکی از علائم مشخص آلرژی است، خاطرنشان کرد: همچنین در آلرژی، خارش یک علامت رایج است، هرچند ممکن است همه افراد آلرژیک آن را تجربه نکنند. در حالی که این علامت در سرماخوردگی به ندرت به عنوان یک نشانه بارز مطرح می‌شود.

جباری آزاد اضافه کرد: با در نظر گرفتن این تفاوت‌های کلیدی، افراد می‌توانند با دقت بیشتری بیماری خود را تشخیص داده و در صورت لزوم، به پزشک متخصص مراجعه کنند، که درمان مناسب را دریافت کنند. تشخیص زودهنگام و صحیح، گام اول در مدیریت مؤثر بیماری‌های آلرژیک و عفونی است. آلرژی‌ها زمینه‌ ژنتیکی دارند و با اجتناب از محرک‌ها قابل کنترل هستند.

وی ادامه داد: آلرژی‌ها دارای زمینه ژنتیکی و خانوادگی هستند. این بدان معنا است، که حتی با رعایت کامل بهداشت و حضور در محیط‌های سالم، باز هم فرد مستعد ابتلا به آلرژی خواهد بود، چرا که زمینه ژنتیکی برای آن وجود دارد.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی، بیان کرد: زمینه ژنتیکی زمانی منجر به بروز علائم آلرژی می‌شود، که محیط مناسب برای فعال شدن آن فراهم گردد. این محیط شامل محرک‌هایی مانند گرده‌های گیاهان است. به عنوان مثال، فردی که به گرده درخت اقاقیا حساسیت دارد و زمینه ژنتیکی آن را دارا است، در فصل بهار که این گرده‌ها پراکنده می‌شوند، علائم آلرژی در او بروز پیدا می‌کند.

جباری آزاد برای افرادی که به گرده گیاهان حساسیت دارند، اضافه کرد: در روزهایی که گرده‌افشانی شدت می‌یابد و وضعیت هواشناسی نیز این موضوع را اعلام می‌کند، بهتر است این افراد از منزل خارج نشوند. روزهای طوفانی معمولاً با افزایش پراکندگی گرده‌ها همراه هستند و تنفس این گرده‌ها می‌تواند علائم آلرژی را تشدید کند.

وی به محرک‌های آلرژی‌زا در محیط داخل خانه نیز اشاره کرد و افزود: عواملی مانند پرنده، گربه و سایر حیوانات خانگی، همچنین محیط‌های مرطوب که موجب رشد قارچ‌های خانگی و کپک‌ها می‌شوند، می‌توانند محرک‌های قوی برای آلرژی باشند.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی، خاطرنشان کرد: افرادی که زمینه ژنتیکی آلرژی دارند، بهتر است از این محرک‌ها دوری کنند. به عنوان مثال، نگهداری از حیوانات خانگی توصیه نمی‌شود. در صورتی که رطوبت خانه زیاد است و فرد به کپک‌ها حساسیت دارد، باید نسبت به اصلاح محیط و کاهش رطوبت اقدام شود.

کنترل علائم با مدیریت محرک‌های تشدیدکننده

جباری آزاد ادامه داد: البته مواردی نیز وجود دارند که می‌توانند باعث فعال شدن یا شدت گرفتن علائم آلرژی شوند که ما توانایی کنترل آن‌ها را داریم. دود سیگار یکی از این محرک‌ها است که به ویژه برای والدینی که زمینه ژنتیکی آلرژی در فرزندانشان وجود دارد، باید اکیداً از مصرف سیگار اجتناب کنند.

وی به عطرها، ادکلن‌های تند و بخورهایی که دود زیادی تولید می‌کنند، اشاره و اظهار کرد: این مواد می‌توانند باعث تشدید علائم آلرژی در افرادی شوند که به آلرژی بینی یا آسم مبتلا هستند. بنابراین، کنترل و اجتناب از این محرک‌ها نقش مهمی در پیشگیری و مدیریت علائم آلرژی ایفا می‌کند. همچنین با شناخت دقیق محرک‌های محیطی و اجتناب از آن‌ها، می‌توان تا حد زیادی از فعال شدن زمینه ژنتیکی آلرژی جلوگیری کرده و علائم آن را کنترل نمود.

ملاحظات دارویی برای گروه‌های حساس

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی، تصریح کرد: گاهی درمان‌های آلرژی به صورت کنترلی و داروهایی که بدون نسخه نیز در دسترس هستند، انجام می‌شود مانند آنتی‌هیستامین‌ها، که می‌توانند علائمی چون عطسه و آبریزش بینی را کنترل کنند، این نوع داروها بیشتر برای علائم کوتاه مدت، مثلاً یک یا دو هفته، توصیه می‌شوند.

جباری آزاد اضافه کرد: اما اگر علائم آلرژی بینی طولانی مدت و بیش از یک ماه باشد و منجر به التهاب مزمن در بینی شود که می‌تواند عوارضی چون سینوزیت، اختلال در گفتار و حتی پیشرفت به سمت آسم را به دنبال داشته باشد، استفاده از اسپری‌های بینی با تجویز پزشک ضروری است.

وی در مورد مصرف آنتی‌هیستامین‌ها برای گروه‌های حساس، افزود: مصرف این داروها در شیرخواران به دلیل عوارض احتمالی ممنوعیت دارد، اما برای کودکان بالای دو سال با دوز و مقدار مشخص و حتماً تحت نظر پزشک قابل استفاده است، چرا که تداخلات دارویی نیز ممکن است رخ دهد.

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی درباره زنان باردار و سالمندان، بیان کرد: در این دو گروه باید دقت بیشتری در مصرف داروها صورت گیرد، اما به معنای منع مطلق نیست. خوشبختانه برخی داروهای آلرژی، از جمله برخی آنتی‌هیستامین‌ها و اسپری‌های بینی، در دوران بارداری مجاز بوده و در سنین بالا نیز قابل استفاده هستند.

مدیریت آسم؛ نیازمند نظارت دقیق پزشک

جباری آزاد با تأکید بر اینکه آسم یکی از مهم‌ترین بیماری‌های آلرژیک است، خاطرنشان کرد: تشخیص و نحوه درمان آسم باید حتماً تحت نظر پزشک باشد. متأسفانه برخی بیماران به اشتباه اسپری‌های گشادکننده راه‌های هوایی مانند سالبوتامول را که فقط اثر کوتاه مدت دارند، به عنوان درمان دائمی خود انتخاب می‌کنند. این رویکرد نادرست می‌تواند منجر به پایدار شدن و تشدید بیماری آسم شود.

وی ادامه داد: اسپری‌های آسم حتماً باید حاوی کورتون باشند و استفاده از آن‌ها به صورت اسپری، عوارض بسیار کمی داشته و قابل کنترل است. این داروها باید تحت نظر پزشک مصرف شوند و پزشک بر اساس پاسخ درمانی بیمار، دوز آن‌ها را به تدریج کاهش داده یا در صورت لزوم قطع کند.

زمان بهینه ورزش در فصل بهار برای مبتلایان به آلرژی

این فوق تخصص آلرژی و ایمونولوژی بالینی در پاسخ به پرسشی مبنی بر اینکه چه ساعاتی از شبانه روز برای ورزش در فضای باز برای بیماران آلرژیک کمترین ریسک را دارد، گفت: بیشترین زمان گرده‌افشانی در طبیعت معمولاً اوایل صبح و نزدیک به طلوع آفتاب است. بنابراین، ورزش در این ساعات ممکن است ریسک آلرژی را برای این افراد افزایش دهد.

جباری آزاد تصریح کرد: به تدریج در طول روز، سطح گرده‌ها کاهش می‌یابد. بنابراین، بهتر است افراد مبتلا به آلرژی، زمان ورزش خود را به ساعاتی پس از هفت یا هشت صبح موکول کنند که با کمترین میزان گرده و ریسک آلرژی مواجه شوند.

منبع: ایسنا