چالش شیمیدانان در کنار گذاشتن حلال‌های خطرناک

شفقنا زندگی – شیمیدانان در کنار گذاشتن حلال‌های خطرناک با چالش مواجه‌اند؛ حتی پس از دهه‌ها تلاش در راستای «شیمی سبز».

به گزارش سرویس ترجمه شفقنا زندگی، بر اساس یک بررسی ۴۰ ساله روی حق‌اختراع‌ها، آزمایشگاه‌ها همچنان بسیار بیشتر از مایعات سازگار با محیط زیست، از مایعات خطرناک و با ردپای کربنی بالا استفاده می‌کنند.

تحلیل ۱٫۳ میلیون واکنش شیمیایی ثبت‌شده در اسناد ثبت اختراع طی چهار دهه نشان می‌دهد که شیمی‌دانان همچنان وابستگی شدیدی به حلال‌های خطرناک دارند؛ این در حالی است که نزدیک به ۳۰ سال است تلاش‌هایی برای «سبزتر» کردن شیمی از طریق به‌کارگیری جایگزین‌های ایمن‌تر و پایدارتر در جریان بوده است. این پژوهش، بزرگ‌ترین و جامع‌ترین مطالعه در نوع خود محسوب می‌شود. حلال‌ها مایعاتی کلیدی و پرکاربرد هستند که برای حل کردن مواد شیمیایی در حین واکنش‌ها به کار می‌روند؛ شیمی‌دانان همچنین از آن‌ها برای استخراج و خالص‌سازی محصولات واکنش استفاده می‌کنند.

برخی از رایج‌ترین حلال‌ها، مانند دی‌کلرومتان (DCM)، دارای خطراتی برای سلامتی هستند یا به شیوه‌های دیگر خطرآفرین محسوب می‌شوند؛ برای مثال، بسیاری از آن‌ها اشتعال‌پذیرند. تقریباً تمام این حلال‌ها از نفت یا گاز طبیعی مشتق می‌شوند و از همین رو، ردپای زیست‌محیطی قابل‌توجهی بر جای می‌گذارند.

بررسیِ ثبت‌اختراع‌ها که در ماه جاری در نشریه «Angewandte Chemie» منتشر شد، نشان می‌دهد که حلال‌های طبقه‌بندی‌شده به‌عنوان مواد خطرناک در حدود ۶۰ درصد از واکنش‌های ذکرشده در اسناد ثبت‌اختراع سال ۱۹۷۶ به کار رفته‌اند، اما این نسبت تا سال ۲۰۱۶ به بیش از ۷۰ درصد افزایش یافته است (به بخش «تداوم استفاده از حلال‌های خطرناک» مراجعه کنید). هلن اسنِدان، پژوهشگر حوزه شیمی پایدار در دانشگاه یورک انگلستان، می‌گوید: «بیشتر از آنکه غافلگیر شوم، دلسرد شدم.» او این تحلیل را به همراه مارتن دوبلار، پژوهشگری که در مؤسسه فدرال فناوری سوئیس در لوزان از هوش مصنوعی در شیمی استفاده می‌کند، انجام داده است.

متن کامل خبر را در اینجا بخوانید.